الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

255

روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )

( 1 ) جابر بن عبد الله انصارى مىگويد : سه روز پيش از رحلت رسول خدا ( ص ) شنيدم به على بن ابى طالب ( ع ) چنين فرمودند : اى پدر دو ريحانه ! ترا نسبت به اين دو ريحانهء خودم از دنيا ( حسن و حسين عليهما السلام ) سفارش مىكنم كه به همين زودى دو ركن تو ويران مىشود و خداوند بهترين جانشين براى تو خواهد بود . و همين كه رسول خدا رحلت فرمودند على ( ع ) گفت : اين يكى از دو ركن من بود كه ويران شد ، و چون فاطمه ( ع ) رحلت كرد ، فرمود : اين هم ركن دومى كه پيامبر ( ص ) خبر دادند . « 1 » ( 2 ) اصبغ بن نباته مىگويد : از امير المؤمنين على ( ع ) در بارهء اينكه چرا جنازهء فاطمه ( ع ) را شب دفن كرده است پرسيدند . فرمود : او بر اين قوم خشمگين بود و خوش نمىداشت به تشييع جنازه‌اش حاضر شوند و بر هر كس كه آن قوم را دوست بدارد حرام است كه بر جسد كسى از فرزندان فاطمه نماز بگزارد « 2 » . عبد الرحمن همدانى مىگويد : چون على بن ابى طالب در نيمهء شب فاطمهء زهرا را به خاك سپرد ، كنار گور ايستاد و اين ابيات را فرمود : « براى هر اجتماع دو دوست جدايى است و هر فراقى غير از مرگ كوچك و بىاهميت است . و همانا از دست دادن من فاطمه را پس از احمد ( ص ) ، دليل بر آنست كه دوستى دوام ندارد . به زودى ياد من و دوستى من هم فراموش مىشود و پس از من دوستى براى دوستى حديث خواهد گفت . » « 3 »

--> ( 1 ) . با ذكر سلسلهء سند در بحار الانوار ، ص 173 ، ج 43 ، از امالى صدوق و در صفحهء 180 از قول حافظ ابو نعيم آمده است . م . ( 2 ) . در بحار ، ص 183 ، ج 43 ، به نقل از مناقب ابن شهر آشوب آمده است . م . ( 3 ) . اين سه بيت در علل الشرائع و امالى صدوق همين گونه آمده است . در منابع مختلف ديگر با كم و بيشيها و اختلافات لفظى آمده است . مثلا در كشف الحق علامه ، در كامل مبرد ، ص 30 ، ج 4 ، چاپ دار النهضه مصر ، دو بيت آمده و مىنويسد : على ( ع ) به اين دو بيت تمثل جست . در شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد ، ص 288 ، ج 10 ، چاپ محمد ابو الفضل ابراهيم ، مصر ، 1960 ميلادى ، سه بيت آمده كه بيت اول آن متفاوت است و سرانجام در ديوان منسوب به حضرت على ( ع ) قصيده‌يى نوزده بيتى آمده كه اين سه بيت هم از همان قصيده است . صفحهء 81 ديوان ، چاپ ادبيه ، تهران ، با ترجمهء آقاى محمد جواد نجفى . م .