ضعف در موقعيت على ( ع ) گرديد كه به طور طبيعى درگيرى خود را بر اساس خويشاوندى با رسول خدا آغاز كرده بود . گرچه نگرش على ( ع ) به موضوع خلافت از اين زاويه نبود ، امّا عشيرهء - بنى هاشم - از اين ديدگاه به موضوع مىنگريست و برايش دشوار بود كه خلافت ديگران را بپذيرد . در هر حال على ( ع ) در پايان كار راهى در پيش رو نداشت مگر آنكه به همراه اكثريت مسلمانان در آن هنگام خلافت ابو بكر را پذيرا شود ، و در همان روز ديدار ، با او بيعت كرد « 1 » . و بدين ترتيب تصميمى گرفت كه در غير آن صورت ، شكافى عميق در جهان اسلام ايجاد مىشد . على ( ع ) با تقدم بخشيدن به « وحدت » در « روش » سياسى خود ، اهتمام و توجه‌اش نسبت به اين مهم را ثابت كرد . به رغم زمينه و موقعيت مناسبى كه براى تلاش در رسيدن به قدرت برايش وجود داشت ، هرگز وارد هيچ حركت ماجراجويانه‌اى نشد و اجازهء هيچ گونه مجادله‌اى را نداد . و بدين ترتيب از « نص » جانشينى خود كه ياران و نزديكانش به آن تمسك مىجستند ، ؟ ؟ گذاشت . و اين مسأله - در بعد عملى - از حد ابراز ناراحتى نسبت به آنچه در سقيفه روى داد و در واقع يك گروه اساسى و مهم از مسلمانان در آن حضور نداشتند ، فراتر نرفت . مانند اين سخن آن حضرت : « فو اللّه ما زلت مدفوعا عن حقى . مستأثرا علىّ ، منذ قبض نبيه ( ص ) حتى يومنا هذا » « 2 » : ( به خدا سوگند پس از رحلت رسول ( ص ) تا امروز پيوسته حق مرا از من بازداشته‌اند ، و ديگرى را به من مقدم داشته‌اند . ) و يا اين سخن كه مىفرمايد : « فصبرت و فى العين قذى ، و فى الحلق شجى أرى تواش نهبا . » « 3 » . ( . . . ناچار خار غم در ديده شكسته ، نفس در سينه و گلو بسته ، از حق خود چشم پوشيدم و شربت تلخ شكيبايى نوشيدم . ) در اينجا نبايد شايد شرايطى را كه با بيعت نخست - خليفه شدن ابو بكر - همراه بود از

--> ( 1 ) همان ، ص 209 - 208 . ( 2 ) نهج البلاغه ، خطبهء 6 ، ص 13 . ( 3 ) همان ، خطبهء 26 .