نمايندگان مردم ، دسته دسته و پىدرپى در سالهاى نهم و دهم ه به مدينه مىرفتند و مردم گروه گروه در دين حق در مىآمدند ؛ چنان كه آمار سپاه اسلام در فتح مكه ده هزار نفر رزمجو بود و در جنگ تبوك - كه هنوز يك سال از فتح مكه به سر نرفته بود ، به سى هزار تن رسيد و در حجة الوداع ، دريايى از مردم خداجو كه در تاريخ بالغ بر يكصد هزار تا يكصد و چهل و چهار هزار مسلمان ثبت شده است ؛ پيرامون پيامبر موج مىزد و نواى دلكش تلبيه ، تكبير ، تسبيح و تحميد آنان ، گوش آفاق را پر كرده و سراسر خاك حجاز را به لرزه در آورده بود . ( 1 ) هيأتهاى نمايندگى ( وفود ) بنا به نظر تاريخ‌نگاران ، هيأتهاى نمايندگى ملّت عرب كه وارد مدينه شدند ، از هفتاد بيشتر بودند . چون براى ما ممكن نيست يكايك آنها را بر شمريم و در ضمن شرح و تفصيل همه چندان حايز اهمّيّت نيست ؛ بنابراين - به طور ايجاز - به مواردى كه تاريخ به آن اهتمام داده است ؛ سخن خواهيم گفت . كسانى كه اين كتاب را مطالعه مىكنند ، بايد عنايت داشته باشند كه هر چند تشكيل بيشتر هيأتهاى نمايندگى پس از فتح مكه بوده است ؛ اما قبايلى بوده‌اند كه نمايندگان جمعى خود را پيش از فتح مكه به خدمت پيامبر خدا ارسال داشته‌اند : ( 2 ) 1 - نمايندگان عبد القيس : نمايندگان اين طايفه دو بار به خدمت پيامبر رفته‌اند ؛ اولين بار ، سال پنجم ه يا پيش از آن بوده است . مردى از آنان به نام منقذ پسر حيان كه بازرگان بود ، به مدينه رفت و آمد داشت كه پس از هجرت پيامبر به مدينه رفت و از دين اسلام خبر يافت و مسلمان شد و با نامه‌اى از پيامبر نزد قومش بازگشت . آنان نيز به اسلام گرويدند . در يكى از ماه‌هاى حرام هيأتى سيزده ، چهارده نفره نزد پيامبر آمدند و در مورد ايمان به خدا و احكام نوشيدنيها از او پرسيدند . پيامبر به بزرگ اين طايفه كه به « اشجّ عصرى » موسوم بود ؛ چنين گفت : « تو دو صفت نيكو دارى كه خداوند هر دو را دوست مىدارد : بردبارى و وقار . » دومين بار در « سال وفود » « 1 » هيأت نمايندگى چهل نفر بودند كه يكى از آنان « جارود پسر علاى عبدى مسيحى » بود كه اسلام آورد و نيكو مسلمانى گرديد .

--> ( 1 ) - سالى است كه بيشتر از همه وقت قبايل و طوايف عرب ، به ديدار پيامبر مىشتافتند و اسلام مىآوردند و از در اطاعت در مىآمدند . از اين رو سال نهم و دهم ه به سال وفود اشتهار يافت . ( م ) .