صفي الرحمان مباركفوري ( مترجم : محمد بهاء الدين حسينى )
543
الرحيق المختوم ( باده ناب ) ( فارسي )
بر آن سوار كنم ، برگشتند و در اثر اندوه چشمانشان سرشار از اشك بود كه چرا چيزى ندارند تا ( در راه جهاد ) خرج كنند . ] ( 1 ) بدين ترتيب ، مسلمانان در بذل و بخشش اموال و انفاق در راه حق از هم پيشى مىگرفتند . عثمان بن عفّان - رض - كاروانى متشكل از دويست شتر مجهز با جل و برگ و دويست اوقيه نقدينه كه براى سفر شام آماده كرده بود ؛ در راه خدا تقديم كرد . سپس يك صد شتر ديگر را كه مجهز به جل و برگ بود ؛ صدقه داد و يك هزار دينار طلا به خدمت پيامبر آورد و در دامنش ريخت . پيامبر طلاها را بالا و پايين مىكرد و مىگفت : هيچگاه عثمان در كارهايش زيانبار نخواهد شد . « 1 » علاوه بر اينها ، عثمان - رض - اموال فراوانى در اين راه صدقه داد و تا نهصد شتر و يكصد اسب و مقدار بسيارى نقدينه ، انفاق كرد . ( 2 ) عبد الرحمن پسر عوف دويست اوقيه نقره خدمت پيامبر آورد تا براى جنگ تبوك هزينه شود . ابو بكر صديق تمام اموالش را كه چهار هزار درهم بود ، تقديم كرد و جز لطف خدا و مهر پيامبر چيزى براى خانوادهاش باقى نگذاشت ؛ ابو بكر در صدقه دادن دارايى خويش ، اوّلين نفر بود . عمر - رض - نيمهاى از اموالش را صدقه داد . عباس - رض - اموال فراوانى تقديم نمود . طلحه ، سعد پسر عباده و محمد پسر مسلمه نيز اموال چشمگيرى هديه كردند . عاصم پسر عدى نود وسق « 2 » خرما صدقه آورد . ساير مردم هم - كم يا زياد - [ و به فراخور امكاناتشان ] صدقه را گرد كردند و تقديم داشتند ؛ حتى برخى از مردم يك مد « 3 » يا دو مد طعام مىآوردند و بيشتر از آن ، در توان نداشتند . زنان با ايمان هم زيور آلات خود را از قبيل : دستبند ، خلخال ، بازوبند ، گوشواره و انگشترى ، نثار كردند كسى در انفاق و نثار اموالش در راه خدا ، بخل نورزيد و خوددارى ننمود ؛ مگر منافقان [ معلوم الحال ] كه : « به داوطلبان مؤمن دربارهء صدقات و نيز به كسانى كه جز به اندازهء توانشان ، چيزى نمىيافتند ، طعنه مىزدند و آنان را به ريشخند مىگرفتند . » « 4 »
--> ( 1 ) - جامع ترمذى . مناقب عثمان بن عفّان . ( 2 ) - هر وسق ، حدود يك بار شتر مىباشد . ( 3 ) - مد ، حدود سه كيلوگرم است . ( 4 ) - برگرفته از آيهء 79 توبه .