صفي الرحمان مباركفوري ( مترجم : محمد بهاء الدين حسينى )
473
الرحيق المختوم ( باده ناب ) ( فارسي )
آن مرد گفت : تو بهترين [ شمشير ] گيرنده باش [ و از خون من درگذر ] . پيامبر فرمود : گواهى مىدهى كه هيچ الهى جز خدا نيست و من پيامآور اويم ؟ اعرابى گفت : پيمان مىبندم كه با تو نجنگم و با كسانى كه با تو بجنگند ، نباشم . راه را بر او گشود و نزد قومش برگشت و گفت : « از پيش بهترين انسان آمدهام . » « 1 » ( 1 ) بخارى از مسدد ابو عوانه از ابو بشر نقل مىكند كه : نام آن مرد اعرابى ، غورث پسر حارث بوده است . ابن حجر از طريق واقدى سخن مىگويد كه : نامش دعثور بوده و اسلام آورده است ؛ ولى سياق سخن ، دو داستان را در دو نبرد نشان مىدهد . « 2 » در اين نبرد بود كه نماز خوف برگزار شد . پيامبر دو ركعت را با گروهى خواند و آنان برگشتند و با گروه دوم هم دو ركعت ادا كرد . [ بدين ترتيب ، ] پيامبر چهار ركعت و مسلمانان دو ركعت نماز برگزار كردند . « 3 » هنگام بازگشت از نبرد ذات الرقاع ، زن مشركى اسير گشت شوهرش نذر كرد تا خون ياران محمد را نريزد از پاى ننشيند . پيامبر ، عبّاد پسر بشر و عمّار ياسر را براى نگهبانى لشكر - در شب - انتخاب كرده بود . شوهر آن زن ، شب هنگام [ به اردوگاه ] مسلمانان آمد . عباد به نماز ايستاده بود . آن مرد او را با تير زد . تير را از بدن در كشيد ؛ اما نماز را قطع نكرد . دو بار ديگر او را هدف تير قرار داد و او از نماز خارج نشد تا سلام داد . يارش از خواب بيدار شد و گفت :
--> ( 1 ) - مختصر سيرهء پيامبر / فتح البارى . ( 2 ) - فتح البارى . ( 3 ) - خداوند ، چگونگى نماز خوف را در قرآن بيان مىكند كه به طور اجمال چنين است : اى محمد ! - و يا اى كسانى كه نماز خوف را ادا مىكنيد . - هرگاه خواستى با مسلمانان - در ميدان نبرد - نماز برپادارى ؛ لشكر را به دو دسته تقسيم كن : دستهاى ركعت اول نماز جماعت را با تو اقامه كنند و جنگافزارهايشان را با خود برگيرند تا پس از نماز براى رويارويى با دشمن آماده باشند . هر وقت اين دسته به سجده مىروند ، دسته دوم از پشت مواظبشان باشند ؛ چون وقت سجده كردن ، حساس است و دشمن را نمىبينند . وقتى براى ركعت دوم قيام كردند ؛ آن را به تنهايى بخوانند و تو در حال قيام ركعت دوم ، منتظر دستهء دوم باش ؛ تا هم چون دستهء اول با تو يك ركعت نماز ادا كنند و از برگرفتن جنگافزار نيز ، جانب احتياط را از دست ندهند . فلسفهء اين كار چنين است كه شايد دشمن از نماز دستهء اول با خبر گردد و آرزو كند كه شما از جنگافزار غفلت نماييد و ناگهان در وقت سجده ، يورش آورد . اكنون در نشستن براى تشهد ، منتظر مىمانى تا اين دسته ، ركعت دوم را مىخوانند و به تو مىرسند و با هم سلام مىدهيد و بدين ترتيب از نماز خارج مىشويد . با اين توضيح ، دستهء اول در تكبير تحرم با امام بودهاند و دستهء دوم در تسليم نماز . ( تفسير منير ، ج 3 ، ج 5 ، ص 241 )