صفي الرحمان مباركفوري ( مترجم : محمد بهاء الدين حسينى )
29
الرحيق المختوم ( باده ناب ) ( فارسي )
و يكم سلسله نسب نبوى است . گويند : هرگاه پيامبر ، سلسلهء نسب خود را بر مىشمرد ، فقط تا عدنان مىگفت و ديگر خوددارى مىفرمود و مىگفت : نسبشناسان دروغ گفتهاند و نبايد از عدنان بالاتر رفت . « 1 » اما برخى از دانايان اجازه دادهاند كه مىتوان سلسلهء نسب پيامبر را بالاتر از عدنان برشمرد ، چون حديث بالا را ضعيف دانستهاند و گويند : فاصلهء زمانى عدنان تا ابراهيم - عليه السّلام - چهل نسل ديگر بوده است . « 2 » ( 1 ) سلسلهء نسل معد از تنها فرزندش « نزار » منشعب و شاخه شاخه مىگردد . نزار ، چهار پسر داشت كه چهار قبيلهء بزرگ را تشكيل دادند : إياد ، انمار ، ربيعه و مضر . كه ربيعه و مضر فرزندان فراوانى داشتند و در زمين پراكنده شدند . اقوام و خانوادههايى كه از ربيعه پيدا شدهاند عبارتند از : اسد بن ربيعه ، عنزه ، عبد القيس ، دو پسر وائل ( : بكر و تغلب ) ، حنيفه و غيره . از مضر نيز دو قبيلهء بزرگ پديد آمد : قيس عيلان بن مضر و الياس بن مضر . از قيس عيلان نيز شاخههاى : بنى سليم ، بنى هوازن ، بنى غطفان ، و از غطفان ، عبس ، ذبيان ، اشجع و غنى بن اعصر به وجود آمدند . ( 2 ) و از الياس بن مضر ، شاخههاى تميم بن مره ، هذيل بن مدركه ، بنى اسد بن خزيمه ، كنانه بن خزيمه و از كنانه ، قريش ، فرزندان فهر بن مالك بن نضر بن كنانه ، ظهور كردند . قريش نيز به قبايل و شاخههاى متعددى منقسم گرديد كه مشهورترين آنها عبارتند از : جمح ، سهم ، عدى ، مخزوم ، تيم ، زهره ، اولاد قصى بن كلاب : عبد الدار بن قصى ، اسد بن عبد العزى بن قصى و عبد مناف بن قصى . ( 3 ) از عبد مناف نيز چهار عشيره ظهور كردند : عبد شمس ، نوفل ، مطلب و هاشم . خاندان هاشم همان است كه خداوند ، حضرت محمد بن عبد اللّه را از آنان برگزيد . « 3 » پيامبر مىفرمايد : « خداوند ، ميان فرزندان ابراهيم ، اسماعيل و ميان فرزندان اسماعيل كنانه و از كنانه ، قريش ، و از قريش ، فرزندان هاشم و از ميان بنى هاشم مرا برگزيد . » « 4 » ( 4 ) عباس پسر عبد المطلب ، از پيامبر نقل مىكند كه : « خداوند موجودات را آفريد و مرا از
--> ( 1 ) - طبرى / 2 / 194 - 191 ، اعلام 5 / 6 . ( 2 ) - رحمة للعالمين / 2 / 7 ، 8 ، 14 ، 15 ، 16 ، 17 . ( 3 ) - محاضرت تاريخ امم اسلامى 1 / 15 - 14 . ( 4 ) - مسلم از وائله بن اسقع ، باب فضل نسب پيامبر . 2 / 245 ترمذى 2 / 201 .