( 1 ) پيمان بستن با يهود پس از استوارى و پايدارى اساس جامعهء جديد اسلامى و اعتماد به آن و پس از به وجود آوردن عقيده و سياست و نظامى هماهنگ و يك‌پارچه در ميان مسلمانان ؛ پيامبر گرامى چنان مصلحت ديد كه با غير مسلمانان نيز ، روابطى تنظيم و برقرار كند كه صلح و امنيّت ، آسايش و خير و سعادت بشريّت و ايجاد سرزمينى دوستانه و يك رنگ [ توأم با احترام و آزادى عقيده ] را به ارمغان آورد . و براى نيل به اين هدف و الا ، قوانين گذشت و جوانمردى و چشم‌پوشى را - كه در جهان مالامال از تعصب و زياده‌روى و حق‌پوشى بىسابقه بود - پىريزى كند . ( 2 ) نزديك‌ترين همسايهء مدينه از ميان غير مسلمانان يهود بودند . هر چند نسبت به مسلمانان [ و حتى نسبت به بشريّت ] دشمنى قلبى و درونى داشتند ؛ و هنوز هيچ‌گونه دشمنى يا مقاومتى را از خود نشان نداده بودند . پيامبر در آن پيمان آزادى كامل عقيده و اموال را به خود آنان واگذاشت . و به تبعيد و مصادرهء اموال و دارايى و دشمنى با آنان مايل نبود . اين قرارداد در ضمن قراردادى كه در ميان مسلمانان - كه بحث آن در پيش گذشت - بسته شد كه مهم‌ترين بندهاى آن بدين شرح است : 1 - يهوديان طايفهء بنى عوف با مؤمنان هم پيمان و متحد و يك امت‌اند . يهوديان از آيين خود و مسلمانان هم از دين خويش تبعيت كنند . و بردگانشان نيز در حكم خود آنان هستند . اين حكم شامل ساير يهوديان نيز مىشود . 2 - يهوديان هنگام جنگ عهده‌دار هزينهء خويش و مسلمانان عهده‌دار هزينهء خويش هستند . 3 - و همديگر را عليه كسى كه با پيروان اين عهدنامه بستيزد و برخيزد ، يارى كنند . 4 - روابط آنان بر مبناى نصيحت و خيرخواهى است . نه فساد و بدكارى