أحمد بن الحسين البيهقي / مترجم محمود مهدوى دامغانى
20
دلائل النبوة ومعرفة أحوال صاحب الشريعة ( فارسي )
( 1 ) الهى است ، اعتقاد پاك و نيت صاف مسلمانان مايهء اقبال و توجه به اين كتاب و امثال آن گرديده است ، وانگهى دلائل النبوه بيهقى و كتابهاى نظير آن چنين نيست كه فقط بذكر معجزات و دلائل نبوت پرداخته باشند بلكه در واقع يك دوره از زندگانى حضرت ختمى مرتبت و تاريخ اوليهء اسلام است . كتاب دلائل النبوّة بيهقى مورد استفادهء مورخان و سيره نويسان بعدى قرار گرفته است و نقل بيهقى را چنان استوار و قابل اعتماد دانستهاند كه معمولا سلسله اسناد قبل از او را حذف كردهاند و هنگامى كه مىنويسند بيهقى چنين آورده است ديگر لزومى براى نقل نام راويان قبلى نمىبينند زيرا ميدانستهاند كه بيهقى از استوانههاى استوار حديث است : اينك اشاره به دو سه كتاب مهّم از مراجع كه از دلائل النبوه استفاده كردهاند خالى از فايده نيست . 1 - شهاب الدين احمد نويرى در گذشته 733 مؤلف كتاب نهاية الارب كه در واقع دائرة المعارف بزرگى است در بخش زندگى و معجزات پيامبر گرامى از كتاب دلائل النبوه بسيار استفاده برده است پارهاى از موضوعات را بدون هيچگونه تصرف و بطور كامل از آن كتاب گرفته است از قبيل مسألهء اسلام ابو ذر غفارى و پيشگوئىهاى سيف بن ذى يزن امير يمن براى عبد المطلب ، براى نمونه مىتوان به صفحات 137 / 141 / 144 / 165 / 196 / 210 جلد شانزدهم نهايهء چاپ دار الكتب مراجعه نمود : 2 - عمر بن مظفر معروف به ابن الوردى در گذشته 749 كه از ادبا و شعرا و مورخان بنام است در تاليف خود كه به تاريخ ابن الوردى موسوم است مكرر از دلائل النبوه در مباحث مربوط استفاده كرده است بعنوان مثال در مورد بيان نسب رسول خدا ( ص ) سند و گفتار بيهقى را نقل نموده است و هم در باب معجزات ولادت پيامبر از آن كتاب استفاده كرده است ، اين مطلب را هم توجه بايد داشت كه در تاريخ ابن الوردى همواره و در همهء موارد منابع و مآخذ ذكر نشده است و گر نه اگر مطابقه صورت مىگرفت بسيارى از مطالب دلائل النبوه را مىتوان عينا در آن پيدا كرد براى اطلاع از نمونهها مىتوان به صفحات 128 - 130 - 131 جلد اول چاپ دوم نجف 1969 ميلادى مراجعه نمود .