شهيد سيد عبد الكريم هاشمى نژاد

33

درسى كه حسين ( ع ) به انسانها آموخت ( فارسي )

طول خانهء خشت و گلىاش بيفزايد و نه سفره‌اش را از آنچه در گذشته داشت ، يعنى نان جو و نمك ، رنگين‌تر سازد و نه در لباس كرباسىاش اثر بنهد و آن را قدرى ظريف‌تر و لطيف‌تر نمايد و نه خويشان و نزديكانش توانستند به قدر يك درهم - آرى حتى به قدر يك درهم ! - براى خود امتيازى به دست آورند . اكنون چنين مردى در رأس قدرت است و از وى جز اين انتظارى نيست كه سخت به حمايت از طبقات محروم برخيزد و دست ستم‌پيشگان و يغماگران را كه استانداران فاسد در رأس آنها بودند ، از دامان مردم ستمديده كوتاه نمايد . امير المؤمنين عليه السّلام ، همان گونه كه اميد مىرفت ، برنامهء داخلى حكومت خويش و مبارزه با فساد را در دو جبهه شروع كرد : 1 - حفظ اموال عمومى و حمايت از حقوق طبقات محروم . 2 - كوتاه كردن دست جباران و افراد آلوده‌اى كه بر مردم حكومت مىكردند . بيت المال و حكومت على عليه السّلام امير المؤمنين عليه السّلام در دوران حكومت خود اجازه نداد نزديكان و خويشانش و يا جمعى فرومايه و فرصت طلبان متملق به بهانهء حمايت از وى و نزديكى به ايشان به حقوق ديگران تجاوز كنند و از اموال عمومى به طور نامشروع بهره بردارند - تا آنجا كه راضى نگرديد حتى براى برادر خود عقيل حقّ بيشتر و امتيازى بر ديگران قائل شود . همچنين ، تصميم گرفت ثروتهاى فراوانى را كه بر خلاف قانون از اموال عمومى جمع‌آورى شده بود ، به بيت المال برگرداند . براى دست يافتن به اين هدف ، در دومين روز خلافت خود چنين فرمود : « الا ان كل قطيعة اقطعها عثمان و كل مال أعطاه من مال الله فهو مردود فى بيت المال فان الحق القديم لا يبطله شيئى و لو وجدته قد تزوج به النساء و ملك به الاماء لرددته فان فى العدل سعة و من ضاق عليه العدل فالجور عليه اضيق ؛ « 1 » آگاه باشيد ! هر قطعه زمين از اراضى عمومى مسلمانان كه ( بدون جهت ) آن را عثمان به ديگران داد و آن اموال و ثروتهايى كه وى ( بر خلاف قانون ) از بيت المال به ديگران بخشيد ، بايد به بيت المال برگردد ، زيرا حق قديم را چيزى ( حتى خواست خليفه ) باطل نمىگرداند و اگر به وسيله آن اموال زنانى گرفته

--> ( 1 ) - محمد عبده : شرح نهج البلاغه ، جزء اول ، ص 100 - الغدير ، ج 8 ، ص 287 . - به نقل از شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ( با اندكى تفاوت ) .