داشت ) تا بالاخره براى او روشن شد كه قمه زدن هيچ گونه ارتباطى با اسلام و دستورات رهبران و پيشوايان بزرگ اين دين ندارد . در اينجا تذكر اين نكته لازم است كه ما قمه زدن و مانند آن را نه از اين نظر مورد انتقاد قرار مىدهيم كه تنها از ديدهء مردم اروپا نفرت‌آور و غير قابل هضم است ، بلكه موضوع فوق را علاوه بر آن كه غير منطقى و ناصحيح است ، از آن جهت طرد مىكنيم كه ارتباطى با اسلام ندارد . عملى است نادرست كه نه با مقررات اسلامى سازش دارد و نه خاندان پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم مانند اين اعمال را به نام سوگوارى انجام مىدادند و نه در عصر امامت آن پيشوايان بزرگ اين گونه كارها را ديگران به نام « عزادارى » حسين عليه السّلام عملى مىساختند و از اينجاست كه بايد ديد چگونه شد كه ساليانى دراز اين عمل به نام عزادارى حسين عليه السّلام در بين جمعى از دوستان ساده‌دل آن حضرت شايع بوده است ؟ و حيرت‌انگيزتر اين كه ، جمعى در برابر پرسشى كه از نظر اسلام از آنان دربارهء اين عمل و مانند آن مىشود بلا درنگ به « عنوان اولى » اين اعمال مىنگرند و اگر از نظر اسلام جايز بود پاسخ مثبت مىدهند ، بدون آن كه به بازتاب آن كار و عناوين ثانويه‌اى كه بر آن‌ها مترتّب است توجه كنند ! آيا اين صحيح است كه ما هر كارى را كه به « عنوان اولى » جايز بود اجازه بدهيم تا مردم مسلمان مراسم پاك اسلام را به آن صورت و در آن قالب انجام دهند ؟ اگر هر كسى بخواهد با رعايت « عدم حرمت عنوان اولى » مراسم سوگوارى را با سليقهء عام و خاص خود انجام دهد آهسته آهسته داستان « بهره‌بردارى از نهضت حسين عليه السّلام » و مراسم سوگوارى آن بزرگوار به چه صورت در خواهد آمد ؟ و در آن روز آيا نتايج سوء آن مستقيما متوجه آيين مقدس اسلام و اساس پاك آن نهضت نخواهد گشت ؟ درست به خاطر دارم كه در ايام سوگوارى حسين بن على عليه السّلام مرحوم آية اللّه العظمى آقاى بروجردى - رضوان الله تعالى عليه - يكى از رؤساى هيأتهاى قم را كه براى عرض تسليت به منزل معظم له شرفياب شده بودند به حضور طلبيدند و به ايشان فرمودند كه در آن اجتماع عظيم از جانب ايشان اعلام كند كه « من مايل نيستم در شهرى كه هستم هيأتهاى عزادارى با شبيه و كارهايى مانند آن بيرون آيند » . آرى اين بود طرز فكر آن مرجع بيدارى كه شرايط عصر خود را به خوبى درك مىكرد و در راه عظمت مكتب تشيّع و مظاهر بزرگ آن سخت كوشا بود .