خواجوى كرمانى ابو العطا كمال الدّين محمود بن على بن محمود كرمانى متخلّص به « خواجو » از مشاهير شاعران شيعه و از عارفان قرن هفتم هجرى است . وى در پانزدهم شوّال سال 689 ه ق . در شهر كرمان متولد شد . روزگار خردى و جوانى را به كسب علوم زمان و در يافتن رموز شعر و ادب در كرمان و فارس سپرى كرد و پس از آن عمر خويش را در كسب انواع علوم و اشتغال به شاعرى به سر برده است . نكته‌ى مهمى كه بايد در احوال و آثار خواجو مورد توجه قرار داد اين است كه وى از معدود شاعران پارسىگو است كه پيش از قرن دهم و روى كار آمدن صفويان با اعتقاد راسخ به تشيّع ، چهارده معصوم ( ع ) را ستوده است . وى در حدود سى سالگى به مسافرت‌هاى خود پرداخت و به مصر ، آذربايجان ، بغداد ، اصفهان ، شيراز ، خراسان و حجاز سفرها كرد . در ضمن اين سفرها به ملاقات علاء الدين سمنانى كه از بزرگان صفويه بود نايل آمد و حلقه‌ى ارادت او را در گوش كرد . وى در اثناى مسافرتهاى خود با عده‌اى از مشايخ و سلاطين و وزراء و همينطور طوايف گوناگون ملاقات نمود . خواجو بعد از سفر حج مدتى در تبريز و سپس شيراز به سر برد و در پايان عمر چندى با شاعر بزرگ حافظ شيرازى معاشرت داشت و بالاخره در سال 753 هجرى درگذشت و او را در تل تنگ اللّه اكبر شيراز در محل اعتكاف و عبادت خويش به خاك سپردند . خواجو زبان عربى را خوب مىدانست و اشعارى كه بدين زبان سروده شيوا و دلنشين مىباشد . همچنين اكثر علوم به ويژه علوم نجوم را به حد استادى مىدانسته و از اين رو اصطلاحات فلكى را در قصايد خود استادانه به كار برده است . اگر چه در اكثر علوم دست داشت اما رغبت بيشترى به شاعرى داشته است . آثار خواجو عبارتست از : « ديوان » شامل قصيده‌ها ، غزلها ، رباعىها و قطعه‌ها . « صنايع الكمال » مشتمل بر قصايد و قطعات و تركيبات و ترجيعات و غزل‌ها كه اين ديوان در حدود 10736 بيت مىباشد . « بدايع الجمال » مشتمل بر قصايد و تركيبات و غزليات و رباعيات كه دفتر غزليات آن « شوقيات » ناميده مىشود و 4340 بيت دارد . خواجو در غزل‌هاى خود شيوه‌ى سعدى را اساس قرار داده و آنگاه آن را با افكار عرفانى در آميخته است . اين روش را حافظ دنبال نمود و كامل ساخت . خواجو گذشته از ديوان اشعار ، مثنوىهايى به سبك نظامى دارد ، و خمسه‌اى به وجود آورده كه اسامى آنان به قرار زير است : « هماى و همايون » كه داستانى است عاشقانه و در بحر تقارب مىباشد . وى آن را در سال 732 هجرى در بغداد سروده است . وى در اين مثنوى گذشته از نظامى از سبك شاهنامه نيز تأثير پذيرفته است . اين مثنوى شامل 4407 بيت مىباشد . « گل و نوروز » كه مثنوى عاشقانه‌اى بر وزن خسرو و شيرين نظامى است كه در سال 742 انجام يافته و 2500 بيت دارد « روضة الانوار » كه خواجو به استقبال مخزن الاسرار نظامى رفته و اثرى است با محتوا و معانى و به سال 743 انجام يافته و 2224 بيت دارد . « كمال نامه » كه مثنوى عارفانه‌اى به وزن هفت پيكر نظامى است و تاريخ نظم آن 744 هجرى مىباشد و 1849 بيت دارد . « گوهرنامه » به وزن خسرو و شيرين و در اخلاق و تصوّف است و شامل 1032 بيت مىباشد . خواجو رسالاتى نيز به نثر دارد كه عبارتند از : « رسالة الباريه » ، « رسالة سبع المثانى » و « رساله مناظره‌ى شمس و سحاب » . سبك سخن خواجو عراقى است و در سرودن غزل از سعدى تأثير پذيرفته است . اگر چه خود نيز سبك خاصى دارد كه بسيارى از