خوشدل تهرانى على اكبر صلح‌خواه متخلّص به « خوشدل تهرانى » فرزند حاج رحيم ، جدّش مهدى بيك كرمانشاهى از ايل سنجانى است . وى در سال 1293 ه . ش در تهران چشم به جهان گشود . خوشدل تحصيلات خود را تا مرز ديپلم ادامه داد و سپس نزد حاج شيخ على رشتى كه يكى از استادان ادبيات عرب بود مغنى و مطول را آموخت و چندى نيز در اصفهان و شيراز به تكميل ادبيات و منطق و تا حدودى فلسفه مشغول شد . خوشدل مدت سى سال به سير و سياحت به نقاط مختلف ايران پرداخت و سالها نيز كشورهاى ديگر اسلامى را با شوق طى كرد . از آنجا كه وى كسوت روحانى داشت بيشتر مضامين اشعارش در مدح و رثاى ائمه‌ى اطهار و حقايق اسلام است و براى هر يك از چهارده معصوم ( ع ) 71 قصيده به تعداد سالهاى عمرش سروده است ، و از علماى واقعى و عرفاى حقيقى به احترام تمام ياد كرده است . خوشدل سالها به بيمارى قلبى مبتلا بود و سرانجام در اول مهر ماه سال 1365 ه . ش چشم از جهان فرو بست و در اين بابويه به خاك سپرده شد . ديوان كامل اشعارش در سال 1364 توسط انتشارات « ما » به همت آقاى احمد كرمى به چاپ رسيده است « 1 » . - * - بزرگ فلسفه‌ى قتل شاه دين اين است * كه مرگ سرخ به از زندگى ننگين است حسين مظهر آزادگى و آزادى است * خوشا كسى كه چنينش مرام و آئين است نه ظلم كن به كسى نه به زير ظلم برو * كه اين مرام حسين است و منطق دين است همين نه گريه بر آن شاه تشنه لب كافى است * اگرچه گريه بر آلام قلب ، تسكين است ببين كه مقصد عالى وى چه بُد اى دوست * كه درك آن سبب عزّ و جاه و تمكين است ز خاك مردم آزاده بوى خون آيد * نشان شيعه و آثار پيروى اين است « 2 » * * * نازم حسين را كه چو در خون خود تپيد * شيواترين حماسه‌ى تاريخ آفريد ديدى دقيق بايد و فكرى دقيق‌تر * تا پى برد به نهضت آن خسرو شهيد قامت چو زير بار زر و زور خم نكرد * در پيش عزم و همت وى آسمان خميد تا ننگرد مذلت و خوارى و ظلم و كفر * داغ جوان و مرگ برادر به ديده ديد بر بسته بود باب فضيلت به روى خلق * گر قتل او نمىشدى اين باب را كليد برگى بود ز دفتر خونين كربلا * هر لاله و گلى كه به طرف چمن دميد از دامن سپيد شريعت زدود و شست * با خون سرخ خويش ، سيه‌كارى يزيد يكسان رخ غلام و پسر بوسه داد و گفت : * « در دين ما سيه نكند فرق با سفيد »

--> ( 1 ) - ديوان خوشدل تهرانى ؛ مقدمه با تلخيص . ( 2 ) - گلزار شهيدان ؛ ص 196 .