مرضيه محمدزاده

1185

دانشنامهء شعر عاشورايى انقلاب حسينى در شعر شاعران عرب و عجم ( فارسي )

ابو القاسم حالت ابو القاسم حالت فرزند كربلايى محمد تقى از شاعران نامى معاصر است . در سال 1292 ه . ش . در تهران ديده به جهان گشود . تحصيلات خود را در آنجا به پايان برد و از پانزده سالگى به سرودن شعر پرداخت و در سرودن انواع شعر مهارت يافت ، ولى در فكاهىسرايى صاحب ذوقى سرشار است . او نخستين شاعرى است كه مفاهيم طنز را در قالب بحر طويل بيان كرده است و به زبانهاى انگليسى و فرانسه و عربى تسلّط كامل داشته است و در امر ترجمه نيز داراى آثار ارزنده‌اى است . پس از شهريور 1320 علاوه بر هفته نامه‌ى « توفيق » با هفته‌نامه‌هاى « اميد ايران » ، « تهران مصوّر » ، « قيام ايران » و « خبردار » همكارى داشته است . در سال 1323 براى هفته‌نامه‌ى آيين اسلام هفته‌اى 5 رباعى كه ترجمه‌ى منظوم كلمات قصار حضرت على ( ع ) بود و يك قصيده‌ى اخلاقى و عرفانى مىسرود . حالت در ترانه‌سرايى نيز مهارت داشت و در سال 1325 به كنگره‌ى نويسندگان ايران كه به رياست ملك الشعراى بهار تشكيل شده بود راه يافت . در سال 1327 در اداره‌ى روابط عمومى شركت نفت مشغول به كار شد و مديريت مجله‌ى « صنعت نفت » را بر عهده گرفت و سال 1353 بازنشسته شد . حالت در آغاز انقلاب سرود جمهورى اسلامى ايران را ساخت و در سال 1370 طى مراسم باشكوهى مورد تجليل قرار گرفت . وى شاعرى قدرتمند و توانا و محقق و مترجمى زبردست و ماهر بود و او را بايد يكى از شعراى برجسته و نامور معاصر ايران به شمار آورد . فهرست آثار منظومش به اين شرح است : « ديوان اشعار حالت » ، « ديوان ابو العينك » ، « ديوان شوخ » ، « پروانه و شبنم » ، « ديوان خروس لارى » « 1 » ، « فكاهيات حالت » در دو جلد ، « فروغ بينش » يا سخنان حضرت محمد ( ص ) ، « راه رستگارى » يا سخنان حسين بن على ( ع ) ، ترجمه « تاريخ كامل ابن اثير » ، « تاريخ فتوحات مغول » و . . . حالت خود در رابطه با مضامين اشعارش چنين مىگويد : « قسمتى از اشعار اين مجموعه قطعاتى است كه مضامين آنها بيشتر منعكس كننده‌ى حقايق زندگى است . قسمتى از اشعار اين مجموعه مخصوصا قصايد آن حاوى مطالب اخلاقى است . بر خلاف بسيارى از غزلها كه هر بيت آن داراى معنى جداگانه‌اى است ، اكثر غزلهاى اين مجموعه هر كدام داراى موضوع خاصى است . رباعيات اين مجموعه كه تحت عنوان انسان و زندگى چاپ شده ترجمه‌ى منظومى از امثال و حكم سائره در زبانهاى اروپايى است » « 2 » . وى به سال 1371 ه . ش بر اثر سكته‌ى قلبى دار فانى را وداع گفت و با احترام به خاك سپرده شد . « 3 » - * - سرآمد مردان : اين روز فر خجسته كه روزى طرب فز است * مولود پيشواى شهيدان كربلاست از مژده‌ى ولادت سلطان دين ، حسين * گيتى پر از طروات و عالم پر از صفاست

--> ( 1 ) - سيماى شاعران ؛ ص 138 . ( 2 ) - ديوان حالت از زبان خودش ؛ مقدمه با تلخيص . ( 3 ) - خلوتگه دل ؛ ص 267 .