الهامى كرمانشاهى ميرزا احمد كرمانشاهى ملقّب به فردوسى حسينى و متخلّص به « الهامى » كه قبل از ملاقات با استادش حسين قلى خان سلطانى كلهر « ملول » تخلّص مىكرد ولى سلطانى تخلّص الهامى را برايش برگزيد . وى به سال 1264 ه ق . در تويسركان متولد شد و در پنج سالگى به همراه خانواده ، به كرمانشاه مهاجرت نمودند . اجداد الهامى همه مروّج شريعت بودند . او در سن 20 سالگى پدر و سپس مادرش را از دست داد و سرپرستى خانواده به عهده‌اش قرار گرفت . بعد از ازدواج و صاحب چند فرزند به شدت دچار درماندگى شد كه از حسين بن على ( ع ) امداد خواست و امام حاجت او را برآورده ساخت پس از آن در مدح و مصيبت آنان شروع به سرودن اشعار نمود . الهامى زمانى به نظم كتاب باغ فردوس پرداخت كه نه از شعر و شاعرى چيزى مىدانست و نه با سخن آشنايى داشت و نه در تحصيل علوم رسمى كارى كرده بود . امّا اين كتاب در سلامت الفاظ و نفاست معانى و فصاحت بيان و حسن ايجاز مشهور ادبا بوده است . الهامى اين كتاب را در مراثى امام حسين ( ع ) به وزن و سبك « شاهنامه فردوسى » سرود وى به سال 1295 ه . ق شروع به سرودن نمود و در 1302 ه . ق . به پايان رسيد . اين كتاب مشتمل بر چهار خيابان و قريب سى هزار بيت مىباشد . خيابان اول در فوت معاويه و سلطنت يزيد و هجرت امام به مكّه و كربلا تا آخر وقايع شب عاشورا ، خيابان دوم در وقايع روز عاشورا تا شهادت امام ( ع ) . خيابان سوم در وقايع پس از شهادت آن حضرت و اسيرى اهل بيت تا ورود به مدينه‌ى منوره . خيابان چهارم در شرح حال مختار تا مرگ مختار . بايد توجه داشت كه شيوايى و جذابيّت و تأثير عجيب اين منظومه طورى است كه براى مردى عامى چون ميرزا احمد اغلب لغات و كناياتى كه در شعر به كار مىبرد و بعد از سرودن آن را مىپرسد نشان دهنده‌ى الهاماتى غيبى به اوست . الهامى علاوه بر « مثنوى باغ فردوس » كتب منظوم ديگرى نيز دارد كه عبارتند از : « مثنوى اندرزنامه » در بحر متقارب ، « مثنوى باغ ارم » در شهادت حضرت حمزه و جعفر طيّار و بعضى از غزوات حضرت على ( ع ) ، « مثنوى بستان ماتم » در شرح حال امام موسى بن جعفر ( ع ) بر وزن كتاب خسرو و شيرين نظامى ، « مثنوى حسن منظر » بر وزن ليلى و مجنون ، « حسينيّه » كه مشتمل بر غزل و قطعات در مصيبت سيّد الشهداء ، « ديوان دفتر عشق » در عشق و عرفان ، « ديوان قصايد و غزليات » و . . . الهامى داراى سه فرزند بوده است : ابو الحسن كه در نبرد با شورشيان كردستان كشته شد . دكتر عبد الحسين الهامى كه شاعرى بلند آوازه بود و ابو القاسم لاهوتى كه از زمره‌ى شاعران آزادىخواه است . معاصران الهامى به نظم و نثر او را ستوده‌اند . الهامى به سال 1325 ه . ق . در كرمانشاه وفات يافت « 1 » . - * - ورود مسلم بن عقيل به مجلس ابن زياد و مكالماتشان با يكديگر : كشان روزبانان به بند اندرش * ببردند زى مرد بد گوهرش سپهبد از آن كافر زشت نام * بتابيد روى و نكردش سلام يكى زان ميان بر به مسلم بگفت * كه اى گشته با بند و زنجير جفت

--> ( 1 ) - ديوان الهامى كرمانشاهى ؛ مقدمه با تلخيص .