ابو سعيد ابى الخير فضل اللّه بن ابى الخير ، محمد بن احمد ميهنى يكى از اعاظم مشايخ صوفيه است وى در اول محرّم سال 357 ه ق . در مهنه يا ميهنه يكى از قراء بزرگ ناحيه خابران خراسان بين ابيورد و سرخس به دنيا آمد پدرش پيشه عطارى داشت و دوستدار اهل تصوف بود ، بنابراين او از ابتدا با صوفيه آشنا شد . وى در ابتدا به تحصيل صرف و نحو و فقه و تفسير پرداخت و از همان صغر سن رياضيات شاقه مىكشيد تا به ذيل تربيت شيخ ابو الفضل سرخسى رسيد و از آن به بعد همه‌ى عمر را صرف طى طريق كرد . او در ميان صوفيه جايگاه بزرگى داراست و تقريبا در تمام كتب تراجم احوال صوفيه ذكرى از احوال و اقوال وى آمده است . حتى او را لقب « سلطان » داده‌اند . ابو سعيد نخستين كسى است از مشايخ صوفيه ايران كه احوال و آراء خود را به زبان شعر در آورده است . او در مجالس خويش اشعار زيادى به فارسى و عربى انشاء مىكرد و رباعياتى به نام او مشهور است . ولى از خود شيخ نه ديوان شعرى مانده و نه كتابى به نثر . از زمان‌هاى قديم ، مجموعه‌اى از اشعار فارسى و عربى به نام ابو سعيد باقيمانده كه شروح بسيارى هم بر آن نوشته‌اند . او را در علوم ظاهرى و مذهب ، شافعى و در باطن علوى مىدانند . احوال و كرامات و سخنان ابو سعيد ابى الخير در دو كتاب كه توسط نوادگان وى تأليف شده ، آمده است . يكى كتاب « حالات و سخنان شيخ ابو سعيد ابى الخير » تأليف جمال الدّين ابو روح لطف اللّه و ديگر كتاب « اسرار التوحيد فى مقامات الشيخ ابى سعيد » تأليف محمّد بن منوّر . « 1 » وفات ابو سعيد را در شب جمعه چهارم شعبان سال 445 ه ق . ذكر كرده‌اند . - * - يا رب به محمّد و علىّ و زهرا * يا رب به حسين و حسن و آل عبا كز لطف برآر حاجتم در دو سراى * بىمنّت خلق يا على اعلى * * * تا مِهر ابو تراب دمساز من است * حيدر به جهان همدم و همراز من است اين هر دو جگر گوشه دو بالند مرا * مشكن بالم كه وقت پرواز من است « 2 »

--> ( 1 ) - لغت نامه دهخدا . دايرة المعارف تشيّع . ( 2 ) - سخنان منظوم ابو سعيد ؛ ص 2 و 14 .