مرضيه محمدزاده
25
دانشنامهء شعر عاشورايى انقلاب حسينى در شعر شاعران عرب و عجم ( فارسي )
حسين ( ع ) آموخت كه آدمى به هنگام آزمايش مىتواند از تمام تعلقات مادى و معنوى درگذرد و از هرچه كه رنگ تعلق دارد آزاد شود . جز يك چيز و آن هم شرف و انسانيت انسان است كه به عنوان امانتى الهى و براى عبرت آيندگان بايد كه تا رستاخيز پايدار ماند . مگر نه اين است كه يزيديان يا آل ابو سفيان و آل مروان يا فرزندان عباس و زبير نيز همه رفتند اما آنچه باقى ماند و نه تنها شيعيان اين امام بلكه همه آزادگان به عنوان اسوهى آزادگى خاطرهاش را ارج مىنهند همان پيام عاشوراست كه از امام بهيادگار مانده است : شهادت با افتخار نه زندگى ننگبار . و اين پيامى براى بشريّت در فراخناى جهان و درازاى زمان است . حسين ( ع ) با قيام خود به تمام اهدافى كه در نظر داشت رسيد . او موفق شد تغييرى در طرز تفكر مردم بهوجود آورد تا براى هميشه خط تمايزى بين معيارهاى اسلامى و ويژگيهاى خصوصى حكمرانان قايل شوند . درسى كه انقلاب حسين ( ع ) به امت اسلامى داد وجوب قيام در برابر هر باطل و يارى كردن هر حقى تا بناى با عظمت دين بر سر پا بماند و تعاليم آن همهگير گردد و اخلاق آن انتشار يابد . او شكست ظاهرى را پذيرفت تا آرمانش زنده شود . انسانيت به انسانها بازگردانده شود . در وجدان جامعه بشرى انقلاب ايجاد شود ، خونها را به حركت و جوشش درآورد ، حميت و غيرتها را تحريك كند ، عشق و ايدهآل به مردم بدهد و در كالبد مرده جامعه انقلاب ايجاد شود . حسين ( ع ) قيام نمود براى حفظ حريم حق از تجاوز باطل و دفاع از حقوقى كه ضايع شده و اعاده سنت نبوى و سيره علوى كه به فراموشى گراييده بود ، در روزگار سخت رواج بدعتها و قلب ماهيتها و پس از آن استمرار اين انحرافها بود . حسين ( ع ) آگاهانه با همهى مقدمات و با دقت و استدلال با يك عزيمت و حركت و هجرت پر شكوه و دقيق و تنظيم شده و منزل به منزل به روشن كردن راه و تفسير كردن سر منزل و سرنوشتى كه به سويش حركت مىكرد ، اقدام نمود و تاريخ نشان داد كه درست عمل كرد . هيچ فخرى در تاريخ بشريت مانند افتخار حسين بن على ( ع ) نيست . او شهيد شد اما كلام او رسالتى بزرگ گرديد ، سرش بريده شد ولى براى هميشه رمز شهادت ماند . خونش به زمين ريخت ولى در عصر خويش و همهى عصرها فريادى شد كه در گوش مؤمنان و مبارزان فرياد برمىدارد : كه چشمان خود را باز كنيد و به اشرارى كه شما را محاصره كردهاند بنگريد و عوامل ضعف و ترديد و پستى را از درون خويش ريشهكن سازيد . عاشورا مائدهى بزرگ روح انسان است در تداوم اعصار و هديهى اسلام است به بشريت و تاريخ . حسين ( ع ) نشان داد كه ظلم و بيداد و ستمگرى و بناى ستم هرچه ظاهرا عظيم و استوار باشد در برابر حق و حقيقت چون پر كاهى بر باد خواهد رفت . عاشورا زلالترين و شورانگيزترين حماسهى تاريخ اسلام ، الهامبخش هميشهى رهروان آزادى و وارستگى است . نهضت كربلا تنها جانمايه سرودههاى آتشين ، طوفان برانگيز ، ظلمت ستيز و بيدادشكن نيست ، بلكه در قلمرو عرفان و سلوك و ارائهى سرمشق در عشق و پاكباختگى نسبت به معشوق ، همواره الهامبخش سرودههاى عميق عارفانه بوده است . امام حسين خود بارها چه در گفتگوها و چه در حديث نفس و . . . به شعر توسل و تمثل مىجويد : و ان يكن الابدان للموت انشأت * فقتل امرىء بالسّيف فى اللّه افضل « 1 » اگر پيكرها و انسانها ، براى مرگ آفريده شدهاند ، پس كشته شدن در راه خدا بهوسيلهى شمشير ترجيح دارد .
--> ( 1 ) - فرهنگ جامع سخنان امام حسين ( ع ) ؛ ص 560 .