« ما قال فينا قائل بيت شعر حتّى يؤيّد بروح القدس » « 1 » درباره‌ى ما كسى شعرى نگويد مگر اينكه از جانب روح القدس تأئيد گردد آنچه امامان معصوم ما در تشويق شعرا فرموده‌اند رفتارى است كه از جدّ بزرگوارشان آموخته‌اند . زيرا رسول اكرم ( ص ) فوق‌العاده شاعران را در مدح پاكان و ذمّ مخالفين تشويق مىفرمود و به آنان كه رسالت شعر را مراعات مىنمودند ، ارج مىنهاد . هنگامى كه « عمرو بن سالم » بر پيامبر ( ص ) وارد شد و شعر خود را خواند حضرت فرمود : « حقا كه ما را يارى نمودى ، خدا يارت باشد » « 2 » هم‌چنين سرور و شادى رسول اللّه ( ص ) را مىبينيم زمانىكه كعب بن زهير لاميه‌ى خود را براى حضرت خواند و پيامبر ( ص ) بردى را به او صله داد كه بعدها معاويه به بيست هزار درهم از او خريد و پيوسته خلفا آن را در روزهاى عيد مىپوشيدند « 3 » . نيز پيامبر اكرم ( ص ) « حسان بن ثابت » را كه در روز « غدير خم » جريان غدير را به صورت نظم سرود ، اين چنين دعا فرمود : دعا فرمود : « خداوندا حسان را تا موقعى كه از ما دفاع مىكند ، تأئيد فرما » « 4 » . پيامبر اكرم ( ص ) به شعرا مىفرمود : « وقتىكه به‌وسيله‌ى شعر با مخالفين به‌مخالفت برمىخيزيد مانند مجاهدانى هستيد كه تيرها را به سمت دشمن پرتاب مىكنيد » « 5 » ايشان پيوسته شعرا را برمىانگيخت تا با تيرهايى از شعر به پيكار با مخالفين برخيزند و با حماسه‌هاى شجاعت‌انگيز ، ضديت و جبهه‌بندى كفار را درهم كوبند . وى مىفرمود : « به آن‌كه جان محمد در قبضه‌ى قدرت اوست قسم ياد مىكنم كه اين عمل شما چنان است كه با تيرهاى آتشين قلب دشمن را مىشكافيد و آنها را نابود مىسازد » « 6 » . پيامبر اين‌چنين روح نيرومند دينى را در بين مسلمين دميده و حميّتشان را در مقابل حميّت جاهليت تقويت مىنمود . زيرا شعر است كه آنها را به هيجان و نشاط مىآورد و آنها را در راه نشر معارف و دعوت به حق تحريك مىكرد و به دفاع از حريم اسلام وا مىداشت . رسول اللّه ( ص ) به شاعران مىفرمود : « مشركين و آنانى را كه از طريق حق دور هستند ، هجو كنيد . زيرا در اين هنگام روح القدس همراه شماست » « 7 » . بايد توجه داشت در عصر پيامبر ( ص ) ، هجو ، بيان مظاهر فساد و تباهى دشمنان بود و هجويات به واقعيات شخصيّت خانوادگى و رفتارى فرد تأكيد داشت و پيامبر از آميختن هجو به ياوه و هزل جلوگيرى مىنمود . رسول اللّه ( ص ) سروده‌ها را سمت و جهت مىبخشيد و شخصا به اصلاح تفكر شاعر مىپرداخت . وى از شعرا مىخواست كه گفتار مخالفين و حسب و نسب و تاريخ نشو و نماى آنها را از افراد مطلع ياد گرفته و با ذكر نقاط ضعف ، به مقابله برخيزند . آنچه قابل تأمل است اين‌كه در تمام سرايا و غزوات حضور شعر و شاعر را به خوبى مىبينيم ، آن‌چنان‌كه گويى بخشى از ضروريات نبرد شعر و سروده است . علامه امينى مىنويسد : « به ميمنت قرآن و حديث ، عده‌اى از ياران پيامبر ( ص ) كه به شعر

--> ( 1 ) - رجال كشى ؛ ص 254 . ( 2 ) - الغدير ؛ ج 2 ، ص 5 . ( 3 ) - الاصابه ؛ ج 5 ، ص 296 . ( 4 ) - مستدرك الحاكم ؛ ج 3 ، ص 477 . ( 5 ) - مسند احمد ؛ ج 3 ، ص 456 . ( 6 ) - همان ؛ ص 460 . ( 7 ) - همانجا .