محمد بن عبد الله بن عمر

172

خلاصهء سيرت رسول الله ( ص )

فرو نگذارد وبه شما باز رساند . واگر از أهل شرّ است ، شرّ وى كفايت كند . روزى أبو ذر غفارى ، رضى اللّه عنه ، در منزلي بازماند ، بعد از ساعتي رحل از اشتر فرو گرفته بود وبر سر خود نهاده وزمام اشتر گرفته وتنها مىآمد . چون برسيد ، سيد ، عليه السلام ، فرمود : رحمت خداى بر أبو ذر باد كه تنها به راه رود وتنها ميرد وتنها أو را برانگيزند از گور . پس در عهد خلافت عثمان ، رضى اللّه عنه ، أبو ذر بيرون رفت « 1 » به سببي ، با عيال ويك غلام ، ودر جايى كه آن را ربذه « 2 » گفتندى ، مقام ساخت . وچون وفات يافت هيچ كس نبود كه أو را دفن كردى . ووصيّت كرده بود كه زن أو را بشويد ودر ميان راه بنهد ، وأول كاروانى كه برسد بگويد كه أبو ذر غفارى است . پس أو را بشستند وكفن كردند ودر ميان راه بنهادند . وغلام پيش وى بنشانيد . ودر حالت ، كاروان از عراق برسيد . عبد اللّه بن مسعود ، رضى اللّه عنه ، با ايشان بود . وچون بر سر جنازهء أبو ذر رسيد ، غلام گفت : اين أبو ذر غفارى است ، وما را مدد كنيد تا أو را دفن كنيم . پس عبد اللّه بن مسعود بسيار بگريست وگفت : صدق رسول اللّه تمشى وحدك ، وتموت وحدك وتبعث وحدك « 3 » . بعد از آن أهل قافله فرو آمدند ونماز * بر وى كردند ودر سر راه أو را دفن كردند . وچون سيد ، عليه السلام ، به تبوك رسيد ، صاحب ايله « 4 » به خدمت سيد ، عليه السلام ، آمد وصلح كرد وجزيت بر خود گرفتند . وسيد ، عليه السلام ، بفرمود تا هر قومي را از ايشان عهدنامه بنوشتند . وصلح‌نامه‌اى كه از بهر صاحب ايله نوشته بودند ، اين بود : [ بسم اللّه الرّحمن الرّحيم ، هذه أمنة من اللّه ومحمّد النّبىّ رسول اللّه ، ليحنّة بن رؤبة وأهل أيلة ، سفنهم وسيّارتهم في البرّ والبحر : لهم ذمّة اللّه ، وذمّة محمّد النبىّ ، صلّى اللّه عليه وسلّم ، ومن كان معهم من أهل الشّام ، وأهل اليمن ، وأهل البحر ، فمن أحدث منهم حدثا ، فإنّه لا يحول ماله دون نفسه ، وإنّه طيّب لمن أخذه من النّاس ، وإنّه لا يحلّ أن يمنعوا ماء يردونه ولا طريقا يريدونه من برّ أو بحر . ] « 5 » ونام صاحب ايله ، يحنّة بن رؤبه « 6 » بود . پس ايله وحوالي آنجايگه صلح كردند .

--> ( 1 ) . در أصل : رفت بيرون رفت وبر طبق سيره ، ص 971 ، اصلاح شد . ( 2 ) . ربذه ( به فتح أول ودوم ) قريه‌اى در سه ميلى مدينه در راه حجاز وقتي كه از فيد ( به فتح أول وسكون دوم ) به سوى مكة مىروند . ( 3 ) . مىگفت كه پيغمبر خداى ، عليه السلام ، راست مىگفت ، اى أبو ذر ، كه تو تنها روى وتنها ميرى وتنها از گور خيزى ( از ص 972 سيره ، نقل شد ) . ( 4 ) . ايله ( به فتح أول سكون دوم ) بندرى است در شمال خليج عقبه كه امروزه آن را عقبه مىنامند واز آنجا بوده است كه حاجيان شام ومصر به سمت حجاز مىرفته‌اند واين بندر داراى اهميت تجارى بوده وبا آن كه در انتهاى حجاز ومصر وشام قرار دارد معمولا آنجا را از شهرهاى شام به شمار مىآورده‌اند . ( 5 ) . از سيره ، ص 974 ، نقل شد . ( 6 ) . يوحنا بن رؤبه ، أسقف ايله بوده است .