محمد بن عبد الله بن عمر
92
خلاصهء سيرت رسول الله ( ص )
عليه السلام ، در خشم شد وجبرئيل سورت قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ فرود آورد « 1 » . گفتند : دانستيم كه آفريدگار است وآفريده نيست ، بگوى تا أو چگونه است ؟ * حق تعالى اين آيت فرستاد : وَما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ « 2 » . در أحوال ترسايان نجران با سيد ، عليه السلام شست سوار نصاراى نجران ، از مهتران ، به حضرت سيد ، عليه السلام ، آمدند . وسه تن از ايشان بزرگتر بودند : عاقب ، سيد ، وأبو حارثه . عاقب ، أمير قوم بود . وسيد مدبّر بود . وأبو حارثه قاضى ودانشمند ايشان بود ، وآن وقت سه مذهب داشتند . قومي گفتندى : عيسى خداى است . وقومي گفتندى : پسر آن است . وقومي گفتند : ثالث ثلاثة . ودر حضرت سيد ، عليه السلام ، هر سه مذهب بگفتند وجواب بشنفتند وسيد ، فرمود : عيسى بندهء خدا است . بعد از آن گفتند : بگوى كه پدرش كيست ؟ چه پسر بىپدر نتواند بود . وسيد ، عليه السلام ، توقّف كرد . جبرئيل ، در حال ، با هشتاد آيت از أول سورت آل عمران فرا آمد ، در جواب وسؤال ايشان ، ودر آخر آيت بيان كرد : إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ . الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلا تَكُنْ مِنَ الْمُمْتَرِينَ « 3 » . [ ديگر ] لجاج مىبردند وسخن بىمعنى در حقّ عيسى ، عليه السلام ، مىگفتند . حق تعالى آيت مباهله فرستاد ومباهلت آن است كه دو قوم يكديگر را تقرير « 4 » كنند ، تا هر كه ظالم باشد ، حق تعالى بر وى عذاب فرستد « 5 » ، وآيت اين است : فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَأَبْناءَكُمْ « 6 » . . . پس سيد ، عليه السلام ، آيت بر ايشان خواند وفرمود : يا اعتقاد بگردانند يا به مباهلت درآيند . يك شب مهلت خواستند وبا يكديگر مشورت كردند واز مباهلت بترسيدند وبه التزام جزيت اتّفاق كردند . وسيد ، عليه السلام ، فرمود : ابعث معكم القوىّ الأمين « 7 » . عمر ، رضى اللّه عنه ، گفت : مرا هرگز آرزوى أميري نبود ، به جز آن روز كه سيد ، عليه السلام ، فرمود .
--> ( 1 ) . در أصل : آمد . ترجمهء سورهء اخلاص در سيره ، ص 508 ، چنين آمده است : اى محمد ، ايشان را بگوى : أو خداوندى است آفريدگار ، در ذات يكتا ودر صفات بىهمتا . نه كسى از وى زاد ونه وى از كسى زاد ، . . . ( 2 ) . زمر 39 : 67 . ( 3 ) . آل عمران 3 : 59 و 60 . ( 4 ) . به اقرار آوردن . ( 5 ) . در أصل : بر وى عذاب به أو فرستد . ( 6 ) . آل عمران 3 : 61 . ( 7 ) . گفت : من از أصحاب خود يكى با شما بفرستم كه قوى امين باشد ( سيره ، ص 513 ) .