أحوال بگفتند ووصيت پادشاه كردند « 1 » به عدل وراستى . وهمچنان كه نشسته بودند وحكايت مىكردند ، در خواب شدند وحيات از ايشان برفت . وپادشاه بيرون آمد وفرمود . تا بر در غار مسجدى كردند وزيارت‌گاهى ساختند . واين قوم ، كه انكار قيامت مىكردند ، ايمان آوردند وبه بهشت ودوزخ اقرار كردند . والدّليل عليه قوله تعالى : وَكَذلِكَ أَعْثَرْنا عَلَيْهِمْ - إلى قوله - لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَسْجِداً « 2 » . حكايت يازدهم - ذو القرنين قوله تعالى : وَيَسْئَلُونَكَ عَنْ ذِي الْقَرْنَيْنِ قُلْ سَأَتْلُوا عَلَيْكُمْ مِنْهُ ذِكْراً . إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآتَيْناهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَباً . فَأَتْبَعَ سَبَباً « 3 » . حق تعالى در سورة الكهف حال ذو القرنين ياد كرد . واين ذو القرنين ، پادشاهى بود ، أو را إسكندر گفتندى . وحق تعالى [ گفت ] « 4 » أو را تمكين وپادشاهى داديم * وأسباب جهان‌گيرى أو را ساختيم تا گرد مشرق ومغرب برآمد وهفت إقليم « 5 » را در ملك خود آورد وپادشاهان مسخّر خود گردانيد . وسدّ يأجوج ومأجوج برآورد . از بهر آب حيات ، از ظلمات راه بريده گردانيد وبعد از آن ترك ملك بگفت وبه عبادت حق مشغول شد ، تا وفات يافت . واز اين چهار كس « 6 » كه ملك [ مشرق ] « 7 » ومغرب داشته بودند ، يكى سكندر بوده است « 8 » . حكايت دوازدهم - جواب مسأله روح قوله تعالى : وَيَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا « 9 » . بگوى ، اى محمد ، اين كافران را كه روح لطيفه‌اى از لطيفه‌هاى غيب من است ، وكس را نرسد كه در چگونگى آن سخن گويد . وهر چه آفريده‌ام ، علم آدمي بدان نرسد . وحق تعالى ، اندكى از علم ، شما را داده است .

--> ( 1 ) . در أصل : كردن ( 2 ) . كهف : 18 : 21 . اين حكايت در سيره ، ص 279 - 295 ، آمده است . ( 3 ) . كهف 18 : 83 تا 85 . ( 4 ) . از سيره ، ص 295 ، نقل شد . ( 5 ) . در أصل : أقلام ( 6 ) . اين چهار كس : يكى سليمان بن داود ، ويكى ذو القرنين ، يكى نمرود بود ويكى بختنصر - سيره ، ص 296 . ( 7 ) . از سيره ، ص 296 ، نقل شد . ( 8 ) . اين حكايت در سيره ، ص 295 و 296 ، آمده است . ( 9 ) . اسراء 17 : 85 .