انتقام‌جويى از أبو جهل ورفتن أو در فرداى آن روز به همين قصد به مسجد ووصف تيزبينى وتيزروى أبو جهل وبالآخرة وارد شدن قاصد أبو سفيان در اين گيرودار وبهت زده شدن مكيان در پى بىآن ، پرده‌هايى است كه در پى يكديگر در نظر مىآيد وحوادث ميدان رقابت اشراف قريش وحالات ورفتار بازيگران آن معركه نشان داده مىشود . در برابر اين تفصيلات در كتاب خلاصهء حاضر ، بدون پيرايه‌هاى توصيفى وعاطفى ، استخوان‌بندى اصلى وقايع ارائه شده است . از مطالعهء فقراتى كه ذكر شد ومقايسهء أصل با خلاصهء كتاب ، مىتوان به طور كلى چنين نتيجة گرفت كه گرچه موضوع اصلى هر دو كتاب گزارش رويدادها وحوادث زمان پيغمبر أكرم صلعم يعنى ثبت وضبط حوادث است ، رفيع الدين ابرقوهى ، علاوة بر آن كه از عهدهء ترجمهء متن عربى كتاب به خوبى برآمده ، توفيق يافته است كه آن را با حفظ لطافت وسادگى عبارات تازى ، به پارسى برگردانده ، كتاب را به صورتي درآورد كه در أدب فارسي داراى منزلت خاصي باشد ودر نوع خود نمونهء والايى به شمار آيد . اما كتاب خلاصهء حاضر ، در عين آن كه قدم به قدم ، در سايهء أصل فارسي ، وقايع را بيان كرده ، توانسته است كه با رعايت موضوع اصلى كه وصف حوادث تاريخي است ، ما را از مطالعهء أصل كتاب فارسي بىنياز گرداند ؛ ولى هميشه اين دغدغهء خاطر باقي است كه مبادا خوانندهء اين خلاصه از درك ودريافت سخنان بلند پايه وشيرين ومناظر دلنشين أصل ناكام واز مقامات ومجالسى كه در آن برپا شده است بىبهره وبركنار بماند . * * * نسخهء أساس اين كتاب خلاصه ، همان طور كه در ابتداى اين مقدمه ذكر شد ، منحصر به فرد ومتعلق است به كتابخانهء سليم آقا ( إسلامبول ) به شمارهء 808 ، كه ميكروفيلم آن به شمارهء ف 638 ، در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ضبط است . اين كتاب داراى 118 ورق وهر صفحه داراى 19 سطر ، وتاريخ تحرير آن شوال 694 هجرى قمري وبدون رقم كاتب است . در ظهر ورق أول اين نسخه ، دو كتيبه ويك شمسه ملاحظه مىشود . در كتيبهء بالا نام كتاب يعنى ، « سيرت النبي » ودر كتيبهء پايين عبارت « عليه الصلاة والسلام » ودر دايره‌هاى هشتگانهء داخل شمسه كه وسط آن خالى است عبارت « الّفه الامام . . . « 1 » ، قاضى قضاة الاسلام فخر الملّة والحق

--> ( 1 ) . كلمات دايرهء سوم ، ناخوانا است .