العلامة المجلسي
72
حياة القلوب ( فارسي )
دارد بالضرورة نصب وتعيين امام را كه في الحقيقة نبوتي است به حسب معنى البتة به اختيار امّت نخواهد گذاشت . وآيهء ديگر آن است كه حق تعالى مىفرمايد وَرَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَيَخْتارُ ما كانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ سُبْحانَ اللَّهِ وَتَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ « 1 » يعنى : « پروردگار تو مىآفريند هر چه را مىخواهد واختيار مىكند براي هر امرى هر كه را مىخواهد ، نيست ايشان را كه به خواهش خود اختيار كنند امرى را ، وحضرت عزت مقدس ومنزه است از آنكه ايشان به أو نسبت مىدهند وخود وديگران را در اختيار شريك أو مىدانند وصاحب اختيار مىگردانند » . مفسران روايت كردهاند كه : اين آية در وقتي نازل شد كه كفار قريش گفتند : لَوْ لا نُزِّلَ هذَا الْقُرْآنُ عَلى رَجُلٍ چنانچه پيش تفسير شد « 2 » ، ووجه استدلال به اين آية در نهايت وضوح است واخبار بسيار در تأويل آن وارد شده است كه مذكور خواهد شد . وامّا اخبار : ابن شهرآشوب در « مناقب » از حضرت صادق عليه السّلام در تفسير اين آية روايت كرده است وَرَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَيَخْتارُ فرمود كه : محمد صلّى اللّه عليه وآله وسلّم وأهل بيت أو را اختيار كرده است . وأيضا از طرق عامه از انس بن مالك روايت كرده است « 3 » . وسيّد ابن طاووس نيز در طرائف از تفسير محمد بن مؤمن روايت كرده است از انس كه گفت : پرسيدم از حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم از تفسير وَرَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ ، گفت : خدا خلق كرد آدم را از گل به هر نحوى كه خواست ، پس گفت وَيَخْتارُ بدرستى كه برگزيد مرا وأهل بيت مرا بر جميع خلق واختيار كرد ما را ، پس مرا رسول گردانيد وعلي بن أبي طالب را وصىّ من گردانيد ، پس گفت ما كانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ يعنى : نگردانيدم از براي مردم كه اختيار كنند ، وليكن من اختيار مىكنم هر كه را مىخواهم ، پس من وأهل بيت من
--> ( 1 ) . سورهء قصص : 68 . ( 2 ) . تفسير تبيان 8 / 171 ؛ تفسير كشاف 3 / 427 ؛ تفسير فخر رازي 25 / 9 . ( 3 ) . مناقب ابن شهرآشوب 1 / 316 .