محلّ ملامت است واز آن عذر خواهند طلبيد « 1 » . دوم آنكه : هرگاه مرتكب بعضي أمور گردند از معاشرت خلق وتكميل وهدايت ايشان كه از جانب حق تعالى مأمور به آنها شده‌اند پس عود كنند به مقام قرب ووصال ومناجاة حضرت ذو الجلال ، چون اين مرتبه عظيمتر از آن مرتبه است خود را مقصّر مىيابند واستغفار وتضرع مىنمايند هر چند آن حالت نيز به امر پروردگار باشد ، همچنانكه بلا تشبيه اگر يكى از پادشاهان بعضي از مقرّبان را كه پيوسته در مجلس حضور بوده باشد به خدمتي از خدمات مأمور گرداند وبه سبب آن از مجلس حضور مهجور گردد بعد از وصول به مقام وصال ، خود را به جرم وتقصير نسبت مىدهد به اعتبار حرمان از مجلس انس ومحلّ قرب . سوم آنكه : چون علوم وفضايل وعصمت ايشان از لطف وفضل جناب أقدس الهى است ، واگر اين نبود ممكن بود كه أنواع معاصي از ايشان صدور يابد ، پس چون نظر به اين حالت خود مىنمايند اقرار به فضل پروردگار وعجز ونقص خود به اين عبارات مىفرمايند ، وحاصلش بر آن مىگردد كه اگر عصمت تو نبود گناه خواهم كرد واگر توفيق تو نبود خطاى بسيار از من صادر مىشد . چهارم آنكه : چون مراتب معرفت غير متناهي است وأنبياء وأوصياء وأولياء پيوسته در ترقّىاند در حصول كمالات وصعود بر معارج ترقّيات ، در هر ساعتي از ساعات بلكه در هر آنى از آنات در درجه‌اى از مدارج عرفان ودر مرتبه‌اى از مراتب ايقان برمىآيند كه مرتبهء سابقه را نسبت به اين مرتبه قاصر مىشمارند ، وعباداتى كه با آن حالت واقع شده خود را در آن عبادات مقصّر مىدانند واز آنها استغفار مىنمايند ، وشايد اشاره به اين معنى باشد اينكه حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم مىفرمود كه : من در هر روز هفتاد مرتبه استغفار مىكنم « 2 » .

--> ( 1 ) . كشف الغمة 3 / 47 . ( 2 ) . كافى 2 / 450 و 505 اشاره به اين مطلب دارد .