العلامة المجلسي

499

حياة القلوب ( فارسي )

فرمود كه : مائيم وجه خدا كه بسوى خدا از جهت ما بايد آمد « 1 » . وبه سند معتبر از امام محمد باقر عليه السّلام روايت كرده است در تفسير قول حق تعالى تَبارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلالِ وَالْإِكْرامِ « 2 » يعنى : « با بركت است نام پروردگار تو كه صاحب جلال واكرام است » ، حضرت فرمود : مائيم جلال وكرامت خدا كه گرامى داشته است بندگان را به آنكه أطاعت ما را بر ايشان واجب گردانيده « 3 » . مؤلف گويد كه : قرآن مجيد به لغت عرب نازل شده است ومدار عرب بر مجازات واستعارات است ، وكلامي را كه از استعاره وتشبيه ومجاز خالى باشد فصيح وبليغ نمىدانند ، ورسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم وائمهء هدى عليهم السّلام نيز بر اين وتيره سخن مىفرمودند ومدار فصحاى عجم نيز بر اين است چنانكه مىگويند : فلان كس را روئى هست نزد مردم ، ووجه را بر جهت اطلاق مىكنند ودست را بر نعمت ، وشايع است كه عرب مىگويند : فلان كس را بر فلان يدي هست وبر قدرت اطلاق مىكنند ، ومىگويند : فلان مرد دستى بهم رسانيده . پس ائمهء ما عليهم السّلام وجه اللّه‌اند يعنى ايشان را گرامى داشته چنانكه رو گرامىترين أعضاء است ؛ وأيضا هر كه به جانب كسى مىرود از جهت روى أو مىرود وهر كه خواهد راه خدا وقرب أو را بايد بسوى ايشان بيايد ؛ وأيضا ايشان جهتىاند كه خدا امر كرده مردم را كه به اين جهت بروند وهمه چيز هالك وباطل است مگر دين وطريقهء ايشان وأطاعت ايشان ؛ و « عين » به معنى ديده وبه معنى جاسوس وبه معنى برگزيدهء هر چيز آمده ، وعين خدا ايشانند يعنى ناظر وگواهند بر مردم ، وچنانكه آدمي به ديده نظر مىكند وبر أحوال مردم مطّلع مىشود خدا ايشان را به بندگان موكّل گردانيده كه بر أحوال ايشان مطّلع باشند وديده‌بانند از جانب خدا بر ايشان وبرگزيدهء خلقند . چنانكه ابن أثير كه از علماى عامه است نقل كرده كه : مردى در طواف نظر مىكرد به

--> ( 1 ) . تفسير قمى 2 / 345 . ( 2 ) . سورهء رحمن : 78 . ( 3 ) . تفسير قمى 2 / 346 ؛ بصائر الدرجات 312 .