وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُونَ « 1 » يعنى : « ويادآور وقتي را - كه در جنگ بدر - كه وعده مىداد شما را خدا يكى از دو طايفه را كه آن از براي شما باشد ، يكى قافلهء قريش كه مال با ايشان بود وديگرى لشكر قريش كه با حربه وسلاح بر سر شما مىآمدند ، وشما دوست مىداشتيد كه قافلهء مال كه شوكت - يعنى حربه وآلات جنگ - نداشتند بوده باشد براي شما ، ومىخواست خدا كه ثابت گرداند حق را وغالب سازد دين حق را به كلمات خود - مفسران گفته‌اند كه : مراد از كلمات ، وحىهاى خداست يا تقديرات أو يا امر كردن ملائكة را به يارى مؤمنان « 2 » . وعلي بن إبراهيم روايت كرده است كه : مراد از كلمات ، أئمة عليهم السّلام هستند « 3 » - وقطع كند وببرد دنبالهء كافران را وعمدهء ايشان را هلاك گرداند تا آنكه ثابت نمايد دين حق را ، وباطل وبرطرف كند دين باطل را هر چند نخواهند مجرمان وكافران » . وعياشى از جابر روايت كرده است كه : از حضرت باقر عليه السّلام پرسيدم از تفسير اين آيهء مباركه ، حضرت فرمود : تفسيرش در باطن آن است كه خدا امرى را اراده كرده است وهنوز بعمل نياورده ، ومراد آن است كه خدا اراده كرده ومقدر ساخته كه حقّ آل محمد عليهم السّلام را ثابت گرداند وبه ايشان برگرداند ، وكلمهء خدا در بطن آية علي بن أبي طالب عليه السّلام است ؛ ومراد از كافران ، بنى اميّه‌اند كه خدا ايشان را مستأصل خواهد كرد ؛ ومراد از لِيُحِقَّ الْحَقَّ حقّ آل محمد عليهم السّلام است كه در زمان قائم عليه السّلام به ايشان برخواهد گشت ، و وَيُبْطِلَ الْباطِلَ آن است كه چون حضرت قائم عليه السّلام ظاهر شود بنى اميّه را زايل وناچيز خواهد كرد وريشهء ايشان را خواهد كند « 4 » . مؤلف گويد كه : موافق ظاهر آية نيز چنانچه علي بن إبراهيم روايت كرده است كه كلمات اللّه ، أئمة عليهم السّلام هستند ، بر اين آية منطبق است زيرا كه عمدهء فتح بدر بر دست

--> ( 1 ) . سورهء انفال : 7 و 8 . ( 2 ) . تفسير بيضاوى 2 / 137 . ( 3 ) . تفسير قمى 2 / 275 . ( 4 ) . تفسير عياشى 2 / 50 .