العلامة المجلسي
461
حياة القلوب ( فارسي )
آنچه ايشان را به آن دعوت كردهاند ولايت أهل بيت است كه شرط قبول جميع عبادات وباب علم به جميع آنهاست ؛ يا خطاب به منافقان است كه به ظاهر اظهار ايمان مىكردند ودر باطن انكار امامت حضرت أمير عليه السّلام وساير فرمودههاى آن حضرت مىكردند كه در باطن ايمان به همهء آنها نياوردند وعمدهء آنها ولايت بود . دوم : ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكاءُ مُتَشاكِسُونَ وَرَجُلًا سَلَماً لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيانِ مَثَلًا الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ « 1 » يعنى : « زده است خدا مثل مردى را كه در أو شريكان هستند مخالفان يكديگر ومردى خالص از براي مردى ، آيا يكسانند ايشان در مثل وحالت ؟ ستايش مر خدا را كه حق را ظاهر گردانيد بلكه أكثر آنها نمىدانند » ؛ أكثر مفسران گفتهاند كه : حق تعالى اين مثل را براي مشركان وموحّدان زده است كه مشرك بمنزلهء بندهاى است كه خدمت چند آقا كند كه اخلاق واعمال آنها مخالف يكديگر باشد ويكى أو را كارى فرمايد وديگرى كار ديگر وهر يك مهم أو را به ديگرى حواله كند ، زيرا كه بر تقديرى كه اينها شعوري داشته باشند وفهمند عبادت را وكارى از ايشان آيد چنين خواهند بود ؛ وموحّد خود را براي يك خدا خالص گردانيده وبندگى يك خداوند رحيم كريم قادرى را اختيار كرده است كه قادر بر هر نفع وضررى هست ، والبتة اين بهتر خواهد بود از آنكه چندين خدا را بندگى كند وهيچيك متوجه أو نشوند « 2 » . ودر كتاب كافى ومعاني الأخبار وارد شده است كه : اين مثلي است كه خدا براي أمير المؤمنين عليه السّلام ودشمنان أو زده است « 3 » به دو وجه : أول آنكه : رَجُلًا فِيهِ شُرَكاءُ أبو بكر باشد كه اتباع أو بر آراى مختلفهاند وچون امام ايشان بر حق نيست فرقههاى مختلف شدهاند ، و رَجُلًا سَلَماً لِرَجُلٍ شيعيان أمير المؤمنين عليه السّلاماند كه چون امام ايشان بر حق است وعلم أو از جانب خداست همه تابع اويند وبه يك طريقهاند .
--> ( 1 ) . سورهء زمر : 29 . ( 2 ) . مجمع البيان 4 / 497 ؛ تفسير بيضاوى 4 / 34 ؛ تفسير قرطبى 15 / 253 . ( 3 ) . معاني الأخبار 60 ؛ مجمع البيان 4 / 497 ؛ تأويل الآيات الظاهرة 2 / 514 .