فصل بيست وچهارم در تأويل بحر ولؤلؤ ومرجان به ايشان عليهم السّلام حق تعالى فرمود مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ . بَيْنَهُما بَرْزَخٌ لا يَبْغِيانِ . فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ . يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَالْمَرْجانُ « 1 » يعنى : « سر داد دو دريا را كه ملاقاة كردند با يكديگر وميان ايشان فاصله قرار داد كه بر يكديگر زيادتى نكنند ، پس به كداميك از نعمتهاى پروردگار خود تكذيب مىكنيد اى گروه جنيان وآدميان ؟ ! بيرون مىآيد از اين دو دريا مرواريد بزرگ ومرواريد كوچك يا مرجان سرخ مشهور » . بدان كه أكثر مفسران گفته‌اند كه : مراد ، درياى شور ودرياى شيرين است كه شيرين در شور داخل مىشود به قدرت الهى وبه يكديگر مخلوط نمىشوند ، ودر محل اجتماع اينها مرواريد بعمل مىآيد ؛ وبعضي گفته‌اند : درياى آسمان ودرياى زمين است كه چون باران نيسان بر دريا مىبارد صدفها دهان مىگشايند ومرواريد از آنها بهم مىرسد ؛ وبعضي گفته‌اند : درياى فارس ودرياى روم است « 2 » . ودر تأويل اين آيات أحاديث بسيار وارد شده از طريق عامه وخاصه چنانچه ثعلبى كه از معتبران مفسران عامه است روايت كرده از سفيان ثوري وابن جبير كه : دو دريا ، على وفاطمه عليهما السّلام‌اند ؛ وبرزخ ، محمد صلّى اللّه عليه وآله وسلّم ؛ ولؤلؤ ومرجان ، حسن وحسين عليهما السّلام‌اند « 3 » ، كه

--> ( 1 ) . سورهء رحمن : 19 - 22 . ( 2 ) . رجوع شود به تفسير تبيان 9 / 469 ؛ مجمع البيان 5 / 201 ؛ تفسير بغوى 4 / 269 . ( 3 ) . إحقاق الحق 9 / 107 به نقل از ثعلبى .