آن كه عطا كند أموال خدا را وبپرهيزد از معصيت خدا وتصديق كند به حسنى يعنى به كلمهء نيكوتر يا وعدهء نيكوتر ، پس زود باشد كه أو را مهيّا گردانيم براي امرى كه مؤدى به آسانى وراحت مىشود كه دخول بهشت باشد ؛ وامّا كسى كه بخل ورزد به مال خدا ومستغنى شود به شهوات دنيا از نعيم آخرت وتكذيب كند به حسنى كه گذشت ، پس زود باشد كه مهيّا كنيم از براي أو طريقه‌اى را كه مؤدى به دشوارى باشد كه دخول جهنم است » . وأحاديث بسيار وارد شده است كه : مراد به « حسنى » در هر دو موضع ولايت است چنانچه در تفسير علي بن إبراهيم ودر بصائر الدرجات از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده است « 1 » ، ودر تأويل الآيات از آن حضرت روايت كرده است كه در تفسير آيات اين سوره فرموده : فَأَمَّا مَنْ أَعْطى يعنى : پس امّا كسى كه عطا كند خمس آل محمد را ، وَاتَّقى يعنى : وبپرهيزد از دوستى وولايت طواغيت يعنى خلفاى جور وائمهء باطل ، وَصَدَّقَ بِالْحُسْنى وتصديق كند به ولايت وامامت ائمهء حق ، فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرى پس اراده نمىكند هيچ امرى از أمور خير را مگر آنكه به توفيق خدا ميسّر مىگردد از براي أو ، وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ يعنى : هر كه بخل ورزد به خمس وندهد ، وَاسْتَغْنى يعنى : مستغنى گردد براي خود از دوستان خدا كه ائمهء حقّند ودر علم رجوع به ايشان نكند ، وَكَذَّبَ بِالْحُسْنى وتكذيب كند به ولايت ائمهء حق ، فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرى يعنى اراده نمىكند هيچ شر وبدى را مگر آنكه ميسّر مىگردد از براي أو ، وَسَيُجَنَّبُهَا الْأَتْقَى « 2 » « وزود باشد كه دور كرده شود از آتش جهنم كسى كه پرهيزكارتر است » ، حضرت فرمود : مراد از پرهيزكارتر رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم است وهر كه متابعت أو نمايد در همهء أقوال وافعال ، الَّذِي يُؤْتِي مالَهُ يَتَزَكَّى « 3 » يعنى : « آن كه مىدهد مال خود را يا آنكه زكات مىدهد يا آنكه براي تزكيهء نفس ومال خود مىدهد نه از براي ريا وسمعه » ، حضرت فرمود : مراد

--> ( 1 ) . تفسير قمى 2 / 426 ؛ بصائر الدرجات 515 . ( 2 ) . سورهء ليل : 17 . ( 3 ) . سورهء ليل : 18 .