وأيضا به سند معتبر از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده است در تفسير قول حق تعالى وَأَنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ « 1 » يعنى رسول اللّه صلّى اللّه عليه وآله وسلّم ، و « والد » علي عليه السّلام ، و « ما ولد » أولاد آن حضرت است « 2 » . ودر كافى به سند معتبر از اصبغ بن نباته روايت كرده است كه أو سؤال كرد از حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام از تفسير قول حق تعالى أَنِ اشْكُرْ لِي وَلِوالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ « 3 » ، حضرت فرمود : « والدان » كه خدا شكر ايشان را واجب گردانيده آن دو پدرند كه علم از ايشان متولد شده وحكمت از ايشان به ميراث مانده ومأمور شده‌اند مردم به أطاعت ايشان ، پس فرمود حق تعالى إِلَيَّ الْمَصِيرُ پس بازگشت بندگان بسوى خداست ، ودليل بر اين تأويل لفظ والدان است ، پس برگردانيد سخن را به أبو بكر وعمر وفرمود وَإِنْ جاهَداكَ عَلى أَنْ تُشْرِكَ بِي يعنى : اگر أبو بكر وعمر با تو مجادله كنند كه شرك بياورى يعنى در وصيت شريك گردانى به آن كسى كه خدا امر فرموده است كه وصىّ خود گردانى - يعنى علي بن أبي طالب عليه السّلام - نه ديگرى را ، پس أطاعت ايشان مكن وسخن ايشان را مشنو ؛ پس برگردانيد سخن را بسوى والدين وفرمود وَصاحِبْهُما فِي الدُّنْيا مَعْرُوفاً يعنى : « به مردم بشناسان فضيلت ايشان را ومردم را دعوت كن به راه متابعت ايشان » ، واين است معنى قول حق تعالى وَاتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ « 4 » يعنى : بسوى خدا ، پس بازگشت كن بسوى ما پس از خدا بترسيد ومعصيت ومخالفت والدين مكنيد كه رضاى ايشان موجب رضاى خداست وغضب ايشان موجب غضب خداست « 5 » . مترجم گويد كه : اين حديث از اخبار مشكله وبطون غريبهء تفسير است ، وحاصلش آن است كه : حقّ پدر ومادر جسماني از جهت آن است كه در حيات فانى دنيا كه بزودى

--> ( 1 ) . سورهء بلد : 2 . ( 2 ) . تأويل الآيات الظاهرة 2 / 798 ؛ تفسير برهان 4 / 462 . ( 3 ) . سورهء لقمان : 14 . ( 4 ) . سورهء لقمان : 15 . ( 5 ) . كافى 1 / 428 ؛ تفسير قمى 2 / 148 .