براي قبول كنندگان قول ايشان اجرها كه واجب مىشود براي آنها كه با ابتلا وامتحان قبول حق مىنمايند ، وهرآينه مستحق نمىشدند مؤمنان ثواب نيكوكاران را ، وهرآينه مؤمن وكافر قلبي وصالح وفاسق واقعي معلوم نمىشد ، وليكن حق تعالى گردانيده است رسولان خود را صاحبان قوّت در عزمهاى خود ، وضعيفان در آنچه در نظر درمىآيد از حالات ايشان ، با قناعتي كه پر مىكند دلها وديده‌ها را توانگرى آن ، وبا پريشانى وفقرى كه پر مىكند گوشها وديده‌ها را از آن . واگر مىبودند پيغمبران با قوّتى كه احدى قصد ايشان به ضررى نتواند كرد ، وبا عزتي كه كسى ظلم بر ايشان نتواند كرد ، وبا پادشاهى كه گردنهاى مردان بسوى آن كشيده شود ، وبارها به اميد آن از أطراف عالم بندند ، هرآينه آسان بود بر خلق در اعتبار ودورتر بود براي ايشان از تكبر كردن ، وهرآينه ايمان مىآوردند يا براي ترسى كه قهر كنندهء ايشان بود يا براي رغبت وطمعى كه ميل دهنده بود ايشان را بسوى آن ، پس تمييز نشد ميان نيّتها كه كي از براي خدا ايمان آورده است وكي از براي دنيا ، وحسناتي كه از براي آخرت يا از براي دنيا كرده است از هم جدا نمىشد ، ومؤمن واقعي ومنافق معلوم نمىشد ، وليكن خداوند عالميان مىخواست كه متابعت كردن رسولان أو ، وتصديق كردن به كتابهاى أو ، وخشوع نزد ذات مقدس أو ، وذليل شدن براي امر أو ، وانقياد نمودن براي أطاعت أو ، امرى چند باشد كه مخصوص أو باشد وشايبه‌اى از ديگران در آنها داخل نباشد ، وهر چند ابتلا وامتحان عظيم‌تر است ثواب وجزا بزرگتر است « 1 » . مؤلف گويد كه : خطبهء بسيار طويلى است وبه همين قدر كه در اين مقام انسب بود اكتفا نموديم .

--> ( 1 ) . نهج البلاغة 285 ، خطبهء 192 .