أو را دريافت ، استغاثه به موسى كرد واستغاثه به حق تعالى نكرد ، پس حق تعالى وحى كرد به موسى : براي آن به فرياد فرعون نرسيدى كه أو را نيافريده بودى ! اگر استغاثه به من مىكرد هرآينه به فرياد أو مىرسيدم « 1 » . مؤلف گويد : علّتى كه در اين أحاديث معتبره مذكور است براي عدم قبول توبهء فرعون ، اظهر وجوهى است كه مفسران ذكر كرده وگفته‌اند كه چون به حدّ الجاء واضطرار رسيده بود تكليف از أو ساقط شد ، به اين سبب توبهء أو مقبول نشد ؛ وبعضي گفته‌اند كه اين كلمه را به اخلاص نگفت ، بلكه غرض أو حيله بود كه از اين مهلكه نجات يابد وباز بر طغيانش باقي باشد ؛ وبعضي گفته‌اند اقرار به توحيد تنها كرد واقرار به پيغمبرى موسى عليه السّلام نيز مىبايست بكند تا مسلمان باشد . ووجوه ديگر نيز گفته‌اند كه ذكر آنها بىفايده است « 2 » . در تفسير امام حسن عسكرى عليه السّلام مذكور است در تفسير قول حق تعالى وَإِذْ فَرَقْنا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْناكُمْ وَأَغْرَقْنا آلَ فِرْعَوْنَ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ « 3 » ، امام عليه السّلام فرمود : حق تعالى مىفرمايد : « ياد كنيد وقتي را كه گردانيديم آب دريا را فرقه‌ها كه بعضي از بعضي جدا بود ، پس نجات داديم شما را در آنجا وغرق كرديم فرعون وقومش را ، وشما نظر مىكرديد بسوى ايشان وايشان غرق مىشدند » اين در وقتي بود كه موسى عليه السّلام به دريا رسيد ، حق تعالى وحى نمود بسوى أو كه : بگو بني إسرائيل را كه تازه كنند توحيد مرا وبگذارنند در خاطر خود ياد محمد صلّى اللّه عليه وآله وسلّم را كه بهترين بندگان من است ، واعاده كنند بر جانهاى خود ولايت علي عليه السّلام برادر محمد صلّى اللّه عليه وآله وسلّم وآل طيّبين أو را عليهم السّلام ، وبگويند : خداوندا ! بجاه ومنزلت ايشان نزد تو سوگند مىدهيم كه ما را بر روى اين آب بگذرانى ! اگر چنين كنيد خدا آب را براي شما مانند زمين سخت خواهد كرد تا بر روى آن بگذريد . بني إسرائيل گفتند : هميشه بر ما چيزى چند وارد مىسازى كه ما نمىخواهيم ، ما از فرعون از ترس مرگ گريختيم وتو مىگوئى اين كلمات را بگوئيد وبر اين درياى بىپايان

--> ( 1 ) . علل الشرايع 59 ؛ عيون أخبار الرضا 2 / 77 . ( 2 ) . تفسير فخر رازي 17 / 154 . ( 3 ) . سورهء بقره : 50 .