عرفات وجميع مناسك حج را ادا نمايد ، پس از هند آمد به مكة وهر جا كه قدم مباركش بر آن واقع شد معموره شد واز ميان قدم تا قدمش صحراها شد كه در آنها چيزى نيست ، پس آمد به نزد خانهء كعبه وهفت شوط طواف كرد وجميع مناسك را بجا آورد چنانچه خدا أو را امر كرده بود ، پس خدا قبول كرد توبهء أو را وأو را آمرزيد ، پس طواف آدم هفت شوط شد چون ملائكة در دور عرش هفت سال طواف كردند . پس جبرئيل گفت : گوارا باد تو را اى آدم كه آمرزيده شدى ومن سه هزار سال پيش از تو طواف اين خانه كردم ، آدم گفت : پروردگارا ! بيامرز مرا وذرّيّت مرا بعد از من ، حق تعالى فرمود : بلى هر كه ايمان آورد به من وبه رسولان من از ايشان . آن شخص گفت : راست گفتى ، ورفت ، پس پدرم گفت : اين جبرئيل بود ، آمده بود كه معالم دين شما را به شما تعليم نمايد « 1 » . وبه سند معتبر از حضرت صادق عليه السّلام منقول است كه : طواف كرد آدم صد سال به دور خانهء كعبه كه نظر بسوى حوّا نمىكرد ، وگريست بر بهشت آن قدر كه بر دو طرف روى مباركش مثل دو نهر عظيم بهم رسيد از اثر گريهء أو ، پس جبرئيل آمد به نزد أو وگفت : « حيّاك اللّه وبيّاك » ، پس چون گفت : حيّاك اللّه ، اثر فرح وشادى بر رويش ظاهر شد ودانست كه خدا از أو راضى شده است ، وچون گفت : بيّاك ، خنديد وايستاد بر در كعبه وجامه‌هايش از پوست شتر وگاو بود ، پس گفت : « اللّهمّ أقلني عثرتي واغفر لي ذنبي واعدني إلى الدار الّتي أخرجتني منها » ، حق تعالى فرمود كه : بخشيدم لغزش تو را ، وآمرزيدم گناه تو را ، وبزودى تو را برمىگردانم به آن خانه كه تو را از آن بيرون كردم ، يعنى بهشت « 2 » . ومخالفان روايت كرده‌اند به چندين سند از عبد اللّه بن عباس كه گفت : سؤال نمودم از حضرت رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلم از كلماتي كه حضرت آدم عليه السّلام تلقّى نمود از پروردگارش وبه

--> ( 1 ) . علل الشرايع 407 . ( 2 ) . معاني الأخبار 269 .