جنگ با ستمگران در صفين امام در ورود به كوفه ، به قصر حاكم نرفت . قصر مزبور ، در طى سالها ، به قصرى اشرافى تبديل شده بود . وقتى از حضرت خواستند تا به قصر برود ، فرمود : قصر بومان نه ، آنگاه به رحبهء مسجد كوفه رفت و به طور موقت در آن ساكن شد ، و پس از آن ، به خانهء جعده ، فرزند خواهرش ام هانى رفت . « 1 » مردم كوفه ، به عنوان مردمى پيروز در بصره ، استقبال شايانى از امام كردند . « 2 » در اين زمان مهمترين مسأله امام ، مسألهء شام بود . در اين زمان ، بجز شامات ، ديگر بلاد با امام بيعت كرده بودند « 3 » و امام در كوفه براى مناطق مختلف عراق و ايران ، حاكمانى را مشخص كرده و اعزام نمود . « 4 » مالك اشتر به جزيره ( شامل موصل ، نصيبين ، دارا ، سنجار ، آمد ، هيت و عانات ) فرستاده شد . اين منطقه از حساسيت خاصى برخوردار بود ، زيرا به شام نزديك بوده و در آن سوى ضحاك بن قيس از طرف معاويه حكومت داشت . منطقهء جزيره عثمانى مذهب بودند « 5 » و كسانى از « عثمانيه » كه از كوفه و بصره گريخته بودند به مناطقى از جزيره كه تحت سلطهء معاويه بود پناه برده بودند . « 6 » مناطق تحت سلطهء ضحاك عبارت بود از شهرهاى رقّه ، رها ، و قرقيسا . زمانى كه اشتر به جزيره رفت ، سپاهى فراهم آورده و به حران تاخت . در طى اين جمله درگيرى سختى با سپاه ضحاك صورت گرفت . او توانست اين منطقه را تحت سلطهء خود در آورد . « 7 » گفتنى است كه امام در آغاز ورود در كوفه ، كوشيد تا اذهان مردم را نسبت به مسائل مختلف روشن كرده و آنان را براى پشتيبانى از خود در تحولات بعدى آماده سازد . آن حضرت با بزرگان و اشراف سخن گفته و آنها را براى حمايت از خود در

--> ( 1 ) . وقعة صفين ، صص 3 ، 5 ؛ الفتوح ، ج 2 ، ص 349 . گفتنى است كه جامعترين اثر دربارهء واقعهء صفين كتاب با ارزش وقعة صفين نصر بن مزاحم متوفاى 212 است . ابن اعثم در اخبار صفين ، به طور عمده از اين كتاب بهره برده و آن را تلخيص كرده است . منابعى چون طبرى و بلاذرى ، جز اخبار متفرق عمدتا از ابو مخنف مطالبى را نقل كرده‌اند . ( 2 ) . الفتوح ، ج 2 ، ص 347 ( 3 ) . انساب الاشراف ، ج 2 ، ص 212 ( 4 ) . وقعة صفين ، صص 13 - 12 ( 5 ) . الفتوح ، ج 2 ، ص 350 ( 6 ) . انساب الاشراف ، ج 2 ، ص 297 ( 7 ) . الفتوح ، ج 2 ، ص 350 ؛ وقعة صفين ، ص 13 ؛ اخبار الطوال ، ص 167