تساوى در ميان عرب و عجم ، امرى نبود كه براى اعراب قابل تحمل باشد . ام هانى خواهر امام على عليه السّلام براى گرفتن عطايش نزد امام آمد و آن حضرت بيست درهم به او داد . كنيز عجمى ام هانى نيز نزد امام آمد و آن حضرت به او نيز بيست درهم داد . زمانى كه ام هانى از اين امر خبردار شد ، خشمگين شده و با اعتراض نزد امام رفت . پاسخ امام در برابر او همين بود كه او در قران ، برترى عرب را بر عجم نديده است . « 1 » امام در جاى ديگرى نيز خطاب به مهاجران و انصار گفت كه بىجهت مالى را به كسى نخواهد داد و : « لا سوين بين الأسود و الأحمر » ميان سياه و سفيد به تساوى رفتار خواهم كرد . « 2 » برخورد عادلانهء امام با موالى و عجم سبب اعتراض متعصبانى چون اشعث بن قيس شد . زمانى كه امام روى منبر بود ، اشعث فرياد زد : غلّبتنا عليك الحمراء ، اين موالى سفيد روى بر ما غلبه يافته‌اند و تو خود مىبينى . على از اين سخن خشمگين شد و ابن صوحان گفت : امروز معلوم خواهد شد كه عرب را چه پايه و منزلت است . على عليه السّلام گفت : چه كسى مرا از كيفر دادن به اين مردم ستبراندام كه تا نيمروز بر بستر خود مىغلتند معذور مىدارد در حالى كه قومى براى شب‌زنده‌دارى از بستر خود پهلو تهى مىكنند ؟ مرا مىگويى كه آنان را طرد كنم و از ستمكاران گردم . سوگند به كسى كه دانه را رويانيد و جانداران را بيافريد كه از محمد صلّى اللّه عليه و آله شنيدم كه مىگفت : به خدا قسم آنها شما ( عربها ) را خواهند زد تا به دين بازگرديد همچنان كه شما ايشان را در آغاز مىزديد تا به دين درآيند . « 3 » مغيره ضبى گويد : على عليه السّلام به موالى علاقه مىورزيد و به آنان مهربان بود ولى عمر از آنان بيزار بود و دورى مىكرد . « 4 » از جملهء اشعار امام شعرى است كه در نفى تأثير مسائل نژادى در شرافت انسانى و الهى است .

--> ( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 212 ( 2 ) . همان ، ج 1 ، صص 213 - 212 از : الاختصاص ، ص 151 و بحار الانوار ، ج 41 ، ص 106 ؛ المستدرك ، ج 11 ، ص 93 ( 3 ) . الغارات ، صص 187 - 186 ؛ غريب الحديث ، ابو عبيد ، ج 3 ، ص 484 ، شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 19 ، ص 124 ( 4 ) . الغارات ، ص 187 ( ترجمهء فارسى )