الشيخ رسول جعفريان
582
حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )
شيعيان پيروى از او را گردن نهاده و هرگز در عدالت وى ترديدى به خود راه ندادند . « 1 » او تا سال 305 هجرى در قيد حيات بود و رابط امام عليه السّلام با شيعيان محسوب شده و كنترل و هدايت وكلاى آن حضرت در بلاد اسلامى را بر عهده داشت . در طول مأموريت او توقيعاتى ناظر بر تأييد سفارت وى از ناحيهء مقدسه صادر گرديد . « 2 » به نوشته شيخ طوسى ، او تأليفاتى در حديث نيز داشته كه به دست حسين بن روح و سپس ابو الحسن سمرى رسيده است . « 3 » 3 - ابو القاسم حسين بن روح سومين نايب خاص حضرت بقية اللّه عليه السّلام حسين بن روح بود كه از معتمدان ابو جعفر عمرى و از نزديكان وى در بغداد به شمار مىرفت . « 4 » ابو جعفر با ارجاع مراجعين به حسين بن روح ، زمينهء جانشينى وى را فراهم آورد و در واپسين روزهاى حيات ، به دستور حضرت ولى عصر عليه السّلام او را به عنوان جانشين خود معرفى كرد ؛ پس از آن شيعيان براى تحويل اموال به وى رجوع مىكردند . « 5 » اقبال در « خاندان نوبختى » اخبار مفصلى دربارهء حسين بن روح آورده و او را از طرف مادر منتسب به خاندان نوبختى دانسته است . اين بدان دليل است كه وى را قمى نيز خواندهاند . « 6 » وى از اصحاب امام عسكرى عليه السّلام بوده و با حضور جمعى از بزرگان شيعه در بغداد مانند ابو على بن همام ، ابو عبد اللّه بن محمد الكاتب ، ابو عبد اللّه الباقطانى ، ابو سهل اسماعيل بن على نوبختى ، ابو عبد اللّه بن الوجناء و عدهاى ديگر به جانشينى ابو جعفر عمرى معرفى شده است . « 7 » ام كلثوم دختر ابو جعفر ، ضمن روايتى نقش برجستهء حسين بن روح در زمان پدرش ابو جعفر و موقعيت بلند او را در ميان شيعيان به تفصيل توضيح داده است . « 8 »
--> ( 1 ) . همان ، ص 221 ( 2 ) . همان ، ص 220 ( 3 ) . همان ، ص 221 ، و شرح حال او را ببينيد در تنقيح المقال ، ج 3 ، ص 149 ( 4 ) . الغيبه ، طوسى ، ص 223 ( 5 ) . همان ، صص 224 - 226 ( 6 ) . خاندان نوبختى ، صص 213 - 214 ( 7 ) . الغيبه ، طوسى ، صص 226 - 227 ( 8 ) . همان ، ص 227