لا يبغضك إلا منافق ، معيار قرار نمىدهند . دليل اين مطلب آن است كه تمامى قريش از همان آغاز در پوشاندن فضايل او ، فراموش كردن ياد او ، محو خصايص او و حذف مرتبت والاى او از سينه‌هاى مردم كوشيدند . « 1 » ابن ابى الحديد تحليل جالبى از علل بغض قريش نسبت به امام على عليه السّلام به دست داده است . « 2 » يك بار كسى از امام على عليه السّلام مىپرسد : به اعتقاد شما ، اگر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرزند پسرى مىداشت كه بالغ و رشيد بود ، آيا عرب حكومت خود را به او مىسپرد ؟ امام پاسخ داد : اگر جز آنچه من مىكردم انجام مىداد ، او را مىكشتند . عرب از كار محمد صلّى اللّه عليه و آله متنفر بود و نسبت به آنچه خداوند به او عنايت كرده بود ، حسادت مىورزيد . . . آنها از همان زمان حضرت كوشيدند تا كار را پس از رحلت آن حضرت ، از دست اهل بيت او خارج كنند . اگر نبود كه قريش نام او را وسيله‌اى براى سلطهء خويش قرار داده و نردبان ترقى خود مىديد ، حتى يك روز پس از رحلت آن حضرت خدا را نمىپرستيد ، و به ارتداد مىگراييد . . . اندكى بعد فتوحات آغاز شد ، سيرى پس از گرسنگى و ثروت پس از نادارى . اين باعث شد تا اسلام عزيز شود و دين در قلوب بسيارى از آنان جاى گيرد ، چرا كه به هر حال اگر حق نبود چنين و چنان نمىشد . بعد از آن اين فتوحات را به فكر و تدبير امرا و ولات نسبت دادند . در ميان عده‌اى را بزرگ كرده و عدهء ديگرى را از ياد مردم بردند : « فكنّا ممن خمل ذكره و خبت ناره و انقطع صوته و صيته ، حتى أكل الدهر علينا و شرب ، و مضت السنون و الأحقاب بما فيها ، و مات كثير ممن يعرف و نشأ كثير ممن لا يعرف » ما از كسانى بوديم كه يادش به فراموشى سپرده شده ، نورش به خاموشى گراييد و فريادش قطع شد ، آن چنان كه گويى زمانه ما را بلعيد . سالها به همين منوال گذشت ، بسيارى از چهره‌هاى شناخته شده مردند و كسانى كه ناشناخته بودند بر آمدند . در اين شرايط فرزند پسر چه مىتوانست بكند . مىدانيد كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مرا به خاطر خويشى به خود نزديك نمىكرد . بلكه براى جهاد و نصيحت چنين مىكرد . « 3 »

--> ( 1 ) . همان ، ج 8 ، ص 18 ( 2 ) . همان ، ج 13 ، ص 300 - 299 ( 3 ) . همان ، ج 20 ، ص 299 - 298