نظر خليفه بود . شيعيان براى ديدن امام مشكل داشتند ؛ آن گونه كه يك بار ، تنها موقعى كه خليفه براى ديدن « صاحب البصره » مىرفت ، و امام را نيز همراه خويش مىبرد ، اصحاب امام در طول راه خود را براى ديدن آن حضرت آماده مىكردند « 1 » از اين روايت به خوبى مىتوان فهميد كه در زندگى امام حد اقل دورانى وجود داشته كه امكان ديدار مستقيم با آن بزرگوار در خانه‌اش نبوده است . اسماعيل بن محمد مىگويد : براى طلب پول در سر راه آن حضرت نشستم و هنگام عبور امام تقاضاى كمك مالى از وى كردم . « 2 » ابو بكر فهفكى مىگويد : براى كارى - ديدن امام - از سامرا خارج شدم و در روز « موكب » در خيابان ابى قطيعة بن داود منتظر رسيدن امام شدم تا او را در حال حركت به دار العامه ملاقات كنم . « 3 » محمد بن عبد العزيز بلخى نيز ، هنگام حركت امام به دار العامه ، در خيابان الغنم منتظر تشريف فرمايى آن حضرت بوده است . « 4 » محمد بن ربيع شيبانى مىگويد : به منظور ديدن امام ، در باب احمد بن خضيب نشسته بودم و او را در حال عبور ديدم . « 5 » على بن جعفر از حلبى نقل مىكند : در يكى از روزها كه قرار بود امام به دار الخلافه برود ما در عسكر به انتظار ديدار وى جمع شديم ؛ در اين حال از طرف آن حضرت توقيعى بدين مضمون به ما رسيد : ألّا يسلمنّ علىّ أحد و لا يشير الىّ بيده و لا يؤمئ فإنّكم لا تؤمنون على أنفسكم . « 6 » كسى بر من سلام و حتى اشاره هم به طرف من نكند ؛ زيرا كه در امان نيستيد . اين روايت به خوبى نشان مىدهد كه دستگاه خلافت تا چه حد روابط امام با شيعيانش را زير نظر داشته و آن را كنترل مىكرده است . البته امام و شيعيانش در فرصتهاى گوناگونى همديگر را ملاقات مىكرده‌اند و سرپوشهايى نيز براى اين

--> ( 1 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 509 ؛ الارشاد ، ص 387 ؛ اعلام الورى ، ص 370 ؛ كشف الغمه ، ج 2 ، ص 425 ؛ الخرائج و الجرائح ، ج 1 ، ص 444 ؛ الصراط المستقيم ، ج 2 ، ص 208 ( 2 ) . كشف الغمه ، ج 2 ، ص 413 ( 3 ) . الخرائج و الجرائح ، ج 1 ، ص 446 ( 4 ) . الخرائج و الجرائح ، ج 1 ، ص 447 ؛ در پاورقى از مستدرك ، ج 9 ، ص 72 ؛ اثبات الوصيه ، ص 243 ( 5 ) . كشف الغمه ، ج 2 ، ص 425 ؛ الخرائج و الجرائح ، ج 1 ، ص 445 ؛ بحار الانوار ، ج 50 ، ص 293 ( 6 ) . الخرائج و الجرائح ، ج 1 ، ص 439 ؛ الصراط المستقيم ، ج 1 ، ص 207