الشيخ رسول جعفريان
537
حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )
امامت آن حضرت با رحلت امام هادى عليه السّلام در سال 254 و به تنصيص آن حضرت ، فرزندش امام عسكرى عليه السّلام به سمت امامت شيعيان اثنى عشرى منصوب گرديد . رواياتى كه در وصيت و تنصيص امام هادى عليه السّلام دربارهء امامت فرزندش وارد شده ، در بسيارى از كتب حديث و تاريخ شيعه ، فراوان به چشم مىخورد . « 1 » طبعا با توجه به اين وصيت و تنصيص امام هادى عليه السّلام ، كه از نظر شيعيان نشانهء صحت امامت امام بعدى است ، آنان امام حسن عسكرى عليه السّلام را به امامت پذيرفتند . يكپارچگى شيعيان ، به جز شمارى اندك ، خود دليلى بر مقبوليت اين امر در جامعهء شيعه در آن روزگار است . بنا به نقل سعد بن عبد الله جز عدهاى كه به امامت محمد بن على ( كه در زمان حيات پدرش امام هادى عليه السّلام وفات كرد ) گرويدند و تعداد انگشت شمارى كه جعفر بن على را امام خود دانستند ، اكثريت ياران امام هادى عليه السّلام به امامت حضرت عسكرى گردن نهادند . پيروان جعفر بن على « جعفريهء خلّص » لقب يافتند . « 2 » مسعودى ، جمهور شيعه را از پيروان امام عسكرى و فرزندش مىداند كه اين فرقه در تاريخ به « قطعيّه » معروف شدهاند . « 3 » عنوان قطعيه اشاره به گروهى است كه نوعا نه به مهدويت امام رحلت كرده بلكه بر رحلت امام پيشين قطع كرده و امامت امام بعدى را پذيرفتهاند . اين نام ، نخست بار در برابر واقفه كه پس از رحلت امام كاظم عليه السّلام پديد آمدند اطلاق شده است . ما دربارهء جعفر و پيروان وى در زندگى امام مهدى عليه السّلام سخن خواهيم گفت . امام عسكرى عليه السّلام در سامرا در زندگى امام هادى عليه السّلام اشاره كرديم كه شيخ مفيد تاريخ نامهء متوكل به امام را براى آوردن وى به سامرا ، سال 243 ياد كرده است . « 4 » در حالى كه بر طبق روايت كافى ، « 5 » آن
--> ( 1 ) . نك : الغيبه ، طوسى ، ص 120 - 122 ؛ كشف الغمّه ، ج 2 ، صص 404 - 407 ؛ الارشاد ، ص 335 ؛ روضة الواعظين ، ص 247 ؛ بحار الانوار ، ج 50 ، صص 239 - 246 ( 2 ) . المقالات و الفرق ، ص 101 ( 3 ) . مروج الذهب ، ج 4 ، ص 112 ( 4 ) . الارشاد ، ص 334 ( 5 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 419 ح 7