فكرى ، خود را منتسب به ائمه شيعه عليهم السّلام كرده و مخالفتهاى ائمه با خود را نوعى تقيّه قلمداد مىكردند ؛ آن چنان كه در بلاد دور دست كه شيعيان از علم و فقه و فرهنگ شيعى رشد يافته‌اى برخوردار نبودند ، عده‌اى فريب غاليان را خورده و از نظر عقيدتى به انحراف كشانده مىشدند . اين جريان در بدنام ساختن شيعيان نزد فرق ديگر بسيار مؤثر مىافتاد . امام هادى عليه السّلام در ادامهء فعاليت امامان پيشين ، با غاليان درگير شد ؛ زيرا در ميان اصحاب او نيز افرادى از غاليان وجود داشتند . احمد بن محمد بن عيسى يكى از شيعيان دانشمند و معتدل كه سخت به ائمه طاهرين عليهم السّلام دل بسته و با هر گونه غلوّى در دين مخالف بود ، نقل كرده كه طى نامه‌اى از امام هادى عليه السّلام سؤال شد : احاديثى را به شما و پدرانتان نسبت مىدهند كه دلها از شنيدن آن مشمئز است و بدان دليل كه اين احاديث از پدران بزرگوار شما نقل مىشود ، جرأت ردّ آن را به خود نمىدهيم ؛ آنگاه ادامه مىدهد : على بن حسكه و قاسم يقطينى كه خود را از موالى و منسوبان شما معرفى مىكنند نقل مىكنند كه در آيهء إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ ، « 1 » فحشا و منكر اشاره به شخصى است كه اهل ركوع و سجود نبوده است . همين‌طور منظور از زكات مردى مشخص است نه پرداخت مبلغى درهم و دينار ، و امورى از فرائض و سنن و معاصى را بر همين منوال تأويل مىكنند . اگر مصلحت مىدانيد اين امر را براى ما روشن فرماييد و به پيروانتان منّت گذاشته ، آنها را از منجلاب اين چنين تأويلات انحراف‌آميز نجات دهيد . آن حضرت در جواب نوشتند : ليس هذا من ديننا فاعتزله . « 2 » اين گونه تأويلات از دين ما نيست از آن بپرهيزيد . مانند همين نامه از ابراهيم بن شيبه و سهل بن زياد نيز روايت شده است ، به طورى كه جواب امام در پاسخ يكى از آنها بسيار مفصل بوده و در آن علاوه بر رد محمد بن حسكه و انكار ولايت و وابستگى او به خاندان رسالت ، سخنان وى را باطل شمرده و شيعيان خود را به اجتناب از آنها امر فرموده است . حتى از آنها خواسته به هر

--> ( 1 ) . عنكبوت ( 29 ) : 45 ( 2 ) . رجال كشى ، ص 517