اقامت امام در سامرّاء امام هادى عليه السّلام به هنگام ورود به سامرا ، با استقبال مردم مواجه شد و در خانهء خزيمة بن حازم سكنا داده شد . « 1 » يحيى بن هرثمه مىگويد : وقتى در سر راهمان وارد بغداد شديم ، اسحاق بن ابراهيم طاطرى را كه والى بغداد بود ديدم . او دربارهء امام به من چنين گفت : اى يحيى ! اين مرد فرزند رسول خداست ؛ با توجه به وضعيت اخلاقى متوكل - كه خود بدان آشنايى كامل دارى - اگر دربارهء او گزارش تحريك‌آميزى به خليفه بدهى او را مىكشد ؛ و اگر چنين شود ، در روز قيامت كارت با رسول خداست . هنگامى كه به سامرّاء رسيديم نخست وصيف تركى را ديدم و خبر ورود امام را به اطلاع وى رساندم . او گفت : اگر يك مو از سر اين مرد كم شود ، بازخواست خواهى شد . سپس پيش متوكل رفتم و گزارشى دادم كه حاكى از حسن سيرت و ورع و زهد امام بود و به دو گفتم كه در جريان تفتيش از منزل او ، چيزى جز چند كتاب علمى و مصحف نيافتم . « 2 » به نقل شيخ مفيد ، نخستين روزى كه امام وارد سامرّاء شد ، متوكل دستور داد تا او را يك روز در « خان « 3 » صعاليك » نگاه داشتند و روز بعد به خانه‌اى كه براى اسكان آن حضرت در نظر گرفته شده بود ، بردند . « 4 » به نظر صالح بن سعيد ، اين اقدام به قصد تحقير امام عليه السّلام انجام شده بوده است . او مىگويد : در همان آغاز ورود امام عليه السّلام خطاب به ايشان عرض كردم : اينها همواره سعى در فرونشاندن نور و ناديده گرفتن موقعيت الهى شما دارند ؛ براى همين شما را در اين خان كه به خان الصعاليك معروف است ، جاى داده‌اند . « 5 » امام عليه السّلام تا پايان عمر خود - بيش از بيست سال - در اين شهر به سر برد . شيخ مفيد با اشاره به اقامت اجبارى امام در سامرّاء مىنويسد : آن حضرت به ظاهر مورد

--> ( 1 ) . اثبات الوصيّه ، ص 228 ( 2 ) . تذكرة الخواص ، ص 359 ؛ مروج الذهب ، ج 4 ، ص 85 ( 3 ) . محل فرود كاروانها ، مسافر خانه . ( 4 ) . الارشاد ، ص 334 ؛ روضة الواعظين ، ص 210 ( 5 ) . الارشاد ، ص 334