الشيخ رسول جعفريان

504

حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )

خشم خليفه دامن مىزدند . اين افراد همواره متوكل را از علويان بيم داده و او را به تبعيد و رفتار خشونت‌آميز با آنها تحريك مىكردند . « 1 » ابن جوزى پس از اشاره به سعايت برخى افراد بدبين به خاندان رسالت نزد متوكل ، مىنويسد : متوكل به دليل همين گزارشهاى حاكى از ميل مردم به امام هادى عليه السّلام او را به سامرّاء احضار كرد . « 2 » شيخ مفيد مىنويسد : امام هادى عليه السّلام طى نامه‌اى به متوكل ، اين گزارشها را تكذيب نمود . « 3 » و متوكل در پاسخ امام ، نامهء احترام‌آميزى نوشت و ضمن عزل عبد اللّه بن محمد هاشمى - كه امور مربوط به نماز و جنگ در مدينه را به عهده داشت - زيركانه از امام خواست تا به سامرّاء ( عسكر ) حركت كند . مرحوم كلينى و همچنين شيخ مفيد ، متن نامه متوكل را آورده‌اند . متوكل در اين نامه ، با تأكيد بر اين كه شخصيت والاى امام را درك مىكند و حاضر است هر نوع كمك لازم را در حق وى انجام دهد ، خبر عزل عبد اللّه بن محمد و جانشينى محمد بن فضل به جاى او را به اطّلاع امام رساند و افزود كه به محمد بن فضل دستور داده ، احترام امام را رعايت كند و از رأى و فرمان وى سر نتابد . در ادامهء نامهء متوكل آمده : او مشتاق تجديد عهد با امام است و قصد ديدار او را دارد ، بدين جهت لازم است آن حضرت خود به همراهى هر كسى كه مىخواهد - در فرصت مناسب و با آرامش كامل - رهسپار سامرّاء شود و اگر تمايل دارد ، يحيى بن هرثمه و سپاهيان همراه وى - كه از فرمان آن حضرت اطاعت خواهند كرد - « 4 » در اين سفر او را همراهى نمايند . آنگاه يحيى را خواست و به او دستور داد با سيصد تن نظامى به كوفه رفته و در آنجا بار و بنه را نهاده و از طريق باديه به مدينه رود و على بن محمد الهادى عليه السّلام را با رعايت احترام نزد او بياورد . « 5 » متوكل ، برنامهء كار خود را از آن روى چنين ريخته بود كه حساسيت مردم بر

--> ( 1 ) . الكامل ، ابن اثير ، ج 7 ، ص 20 ؛ و نك : مقاتل الطالبيين ، ص 480 ( 2 ) . تذكرة الخواص ، ص 359 ( 3 ) . الارشاد ، ص 333 ( 4 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 501 ؛ الارشاد ، ص 333 ؛ تذكرة الخواص ، ص 36 ؛ الفصول المهمّه ، ص 279 ( 5 ) . بحار الأنوار ، ج 50 ، ص 142 ، به نقل از الخرائج و الجرائح