الشيخ رسول جعفريان
501
حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )
بزرگان آنها و امامان شيعه ، اعمال مىشد و با در نظر داشتن اين كه امام هادى عليه السّلام پس از دوران طولانى اقامت اجبارى در سامرّاء ، هنگام وفاتش حدود چهل و چهار سال از زندگى خود را پشت سر گذاشته بود و ناراحتى جسمى خاصى نيز براى آن حضرت در تاريخ گزارش نشده است ، احتمال صحّت روايت مسموميت و شهادت ايشان قوى به نظر مىرسد . امامت امام هادى عليه السّلام پس از شهادت امام جواد عليه السّلام در سال 220 ، فرزندش امام هادى عليه السّلام كه هنوز بيش از شش سال نداشت ، به امامت رسيد . از آنجا كه شيعيان به استثناى معدودى مشكل بلوغ امام دربارهء امام جواد عليه السّلام را پشت سر گذاشته بودند ، در زمينهء امامت امام هادى عليه السّلام ترديد خاصى براى بزرگان آنها به وجود نيامد . به نوشتهء شيخ مفيد و همچنين نوبختى ، همهء پيروان امام جواد عليه السّلام به استثناى افراد معدودى ، به امامت امام هادى عليه السّلام گردن نهادند . آن عدهء معدود كه از قبول امامت حضرت هادى عليه السّلام سرباززدند ، تنها براى مدّت كوتاهى به امامت موسى بن محمد ( م 296 ) معروف به « موسى مبرقع » مدفون در قم « 1 » معتقد گرديدند ؛ ليكن پس از مدّتى از امامت وى روى برتافتند و امامت امام هادى عليه السّلام را پذيرفتند . « 2 » سعد بن عبد اللّه بازگشت اين افراد به امام هادى عليه السّلام را ، از آن روى مىداند كه خود موسى مبرقع از آنان بيزارى جست و از خود راند . « 3 » از نظر طبرسى و ابن شهر آشوب ، همين اجماع شيعيان به امامت امام هادى عليه السّلام دليل محكم و غير قابل ترديدى است بر صحّت امامت آن حضرت . « 4 » با اين حال ، مرحوم كلينى و ديگران نصوص مربوط به امامت حضرتش را برشمردهاند و از پارهاى روايات چنين بر مىآيد كه امام جواد عليه السّلام هنگامى كه از طرف معتصم عباسى به
--> ( 1 ) . نك : رسالهء ميرزا حسين نورى دربارهء موسى مبرقع تحت عنوان « البدر المشعشع في احوال ذرّية موسى المبرقع » كه در آن از موسى مبرقع به شدّت دفاع كرده است . ( 2 ) . فرق الشيعة ، ص 91 ؛ الفصول المختاره ، ص 257 ( 3 ) . المقالات و الفرق ، ص 99 ( 4 ) . اعلام الورى ، ص 333 ؛ مناقب ابن شهر آشوب ، ج 2 ، ص 443 ؛ مسند الامام الهادى عليه السّلام ، ص 20