امام ديدار مىكردند . از روايتى استفاده مىشود كه شمارى از شيعيان امام جواد عليه السّلام در مصر سكنا گزيده بودند . در اين روايت على بن اسباط مىگويد : قامت امام را به دقت مىنگريستم تا آن حضرت را براى اصحابمان در مصر بتوانم وصف كنم . « 1 » در روايت ديگرى آمده است كه يك نفر از شيعيان خراسان خدمت امام جواد عليه السّلام مشرّف شده است . « 2 » روايت ديگرى از حرّ بن عثمان همدانى حاكى از آن است كه گروهى از شيعيان رى به محضر آن حضرت شرفياب شدند . « 3 » تا آنجا كه مىدانيم همواره شيعيانى در رى زندگى مىكردند كه به طور مرتب و به مرور زمان بر تعدادشان افزوده شده است . « 4 » قم نيز يكى از مراكز مهم شيعه بوده و در دوران امام جواد عليه السّلام ، شيعيان آن ديار با حضرت در ارتباط نزديك بودند . احمد بن محمد بن عيسى كه از وى با عنوان « شيخ القميين » ياد شده ، از اصحاب امام رضا عليه السّلام و پس از ايشان از ياران امام جواد عليه السّلام و فرزند گرامى آن حضرت بوده و حتى محضر امام حسن عسكرى عليه السّلام را نيز درك كرده است . وى تأليفات فراوانى در حديث از خود بر جاى گذاشت . « 5 » صالح بن محمد بن سهل يكى ديگر از اصحاب امام جواد عليه السّلام در قم بود كه رسيدگى به امور موقوفات آن حضرت در آن شهر را عهده‌دار بود . « 6 » در روايت ديگر آمده : شخصى از اهالى بست و سجستان در ايام حجّ به حضور آن حضرت رسيد و گفت : والى ما از دوستداران اهل بيت و به شما علاقه‌مند است ؛ من هم خراجى به ديوان بدهكارم . نامه‌اى به او بنويسيد تا در اين باره با من سختگيرى نكند . امام فرمود : او را نمىشناسم . من گفتم : او از دوستداران شما اهل بيت است . حضرت كاغذى گرفت و بر آن چنين نوشت : آورندهء اين نامه عقيدهء مباركى را از تو نقل كرد . هر عمل نيكويى كه انجام دهى از آن تو خواهد بود . پس بر برادرانت نيكى كن و بدان كه خدا از تك تك و ذره ذرهء اعمالت خواهد پرسيد . نامه را از حضرت

--> ( 1 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 384 ( 2 ) . الثاقب فى المناقب ، ص 208 ( 3 ) . همان ( 4 ) . تاريخ تشيّع در ايران از آغاز تا قرن دهم هجرى ، ج 1 ، صص 245 - 254 ( 5 ) . مسند الامام الجواد عليه السّلام ، ص 265 ( 6 ) . التهذيب ، ج 4 ، ص 140 ؛ الاستبصار ، ج 2 ، ص 60