الشيخ رسول جعفريان
492
حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )
على بن مهزيار يكى ديگر از اصحاب امام جواد عليه السّلام و شخصيتى است پرارج و شناخته شده در ميان شيعيان ؛ وى در اصل از هنديجان بود و پس از آن كه به اهواز آمد ، به اهوازى شهرت يافت . به نوشته نجاشى او از امام رضا و امام جواد عليهما السّلام هر دو روايت نقل كرده و از نزديكان امام جواد عليه السّلام بوده و آن حضرت در بزرگداشت وى عنايت ويژهاى داشتهاند . « 1 » روايات او از امام جواد عليه السّلام نسبتا زياد است . « 2 » به نوشتهء نجاشى ، ابن مهزيار با على بن اسباط كه فطحى مذهب بود ، مناظراتى داشت و مسائلى در اين باره ميان آن دو رد و بدل گرديد . سرانجام آن دو مسائل مورد بحث خود را پيش امام جواد عليه السّلام بردند كه اين امر ، با بازگشت على بن اسباط از عقيدهء باطل خود ، خاتمه يافت . خيران الخادم يكى از وكلاى امام جواد عليه السّلام بود كه كشى از او ياد كرده است . « 3 » ابراهيم بن محمد همدانى يكى از وكلاى آن حضرت بوده و رواياتى از وى نقل كرده است . « 4 » احمد بن محمد بن ابى نصر بزنطى كه از اصحاب اجماع به شمار مىرود ، يكى از ياران امام جواد عليه السّلام است . وى از خواص شيعيان امام رضا و امام جواد عليهما السّلام بود كه همه علماى رجال از او ستايش كردهاند . او در سال 221 بدرود حيات گفت . ابن نديم از وى و كتابش كه مشتمل بر روايات او از امام رضا عليه السّلام مىباشد ياد كرده و دو كتاب « الجامع » و « المسائل » را از آثار وى دانسته است . « 5 » ارتباط شيعيان ايران با امام جواد عليه السّلام شيعيان امامى در سر تا سر بلاد اسلامى زندگى مىكردند . بسيارى از آنان در بغداد ، مدائن و سواد عراق « 6 » و عدهاى نيز در ايران و يا ساير نقاط كشورهاى آن روز بسر مىبردند . اينها علاوه بر ارتباط از طريق وكلاى آن حضرت ، در ايام حجّ نيز در مدينه با
--> ( 1 ) . رجال النجاشى ، ص 177 ( 2 ) . مسند الامام الجواد عليه السّلام ، ص 316 ( 3 ) . رجال كشى ، ص 508 ( 4 ) . مسند الامام الجواد عليه السّلام ، ص 252 به نقل از جامع الرواة ( 5 ) . الفهرست ، ابن نديم ، ص 276 ( 6 ) . الغيبه ، طوسى ، ص 212