الشيخ رسول جعفريان
463
حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )
بأبى النبى محمد و وصيّه * الطيّبان و بنته و ابناها « 1 » و در آخرين شعرى كه پيش از وفاتش سرود ، گفت : أعدّ لله يوم يلقاه * دعبل : أن لا إله الا الله . . . الله مولاه و النبىّ ، و من * بعدهما فالوصىّ مولاه « 2 » به هر روى در زمينهء گسترش تشيع در ايران ، يكى از نكات غير قابل انكار آمدن امام رضا عليه السّلام به ايران است . توجه به حفظ آثار بر جاى مانده از مسير امام در شهرها و مناطقى كه به نحوى محل استقرار امام بوده ، نشان از علاقهء ويژهء شيعى در ميان مردم است ، هر چند ممكن است دربارهء برخى از اين مكانها و ارتباط آنها با امام رضا عليه السّلام خبر درستى در دست نداشته باشيم . به عنوان نمونه ، « مسجد امام رضا در اهواز » « 3 » يكى از قديمىترين نقاطى است كه در ايران به نام امام رضا عليه السّلام وجود دارد . جداى از ابو دلف ، ياقوت هم از پل شوشتر در اهواز و مسجدى كه به نام امام رضا عليه السّلام روبروى آن بوده ياد كرده است . « 4 » دو نقطه منسوب به امام رضا عليه السّلام در شهر شوشتر است يكى از آنها كمى دور تر از پل شاه على و لشكر « 5 » و ديگرى در شرق شوشتر نزديك رودخانه شطيط . « 6 » بر اين بناى دوم تاريخى از سال 1094 ديده مىشود . قدمگاه ديگرى هم در شرق شهر دزفول موجود است . « 7 » همهء اينها به نام امام رضا عليه السّلام ديمى قرار دارد كه اين ديمى نامى بر گرفته از منطقه است . « 8 » دو بقعه ديگر ، يكى در دزفول و ديگرى در شوشتر با نام شاخراسون وجود دارد . دو بقعهء ديگر در شوشتر با نامهاى « امام ضامن » در حوالى كنارستان و « بقعهء امام رضا » در حوالى بلوك
--> ( 1 ) . دعبل بن على الخزاعى ، ص 212 ؛ ديوان دعبل الخزاعى ، ص 247 ( 2 ) . ديوان دعبل الخزاعى ، ص 140 ( 3 ) . ابو دلف ( سفرنامه ، ص 89 ) در قرن چهارم از آن خبر داده است . ( 4 ) . معجم البلدان ، ج 1 ، ص 285 ، مرات البلدان ، ج 1 ، ص 132 ( 5 ) . دربارهء آن نك : جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا عليه السّلام صص 58 - 59 ( 6 ) . دربارهء آن نك : همان ، صص 59 - 60 ( 7 ) . دربارهء آن نك : همان ، ص 61 ( 8 ) . نك : ديار شهر ياران ، بخش اول ، 1 / 554 ، 368 ، جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) ص 57