الشيخ رسول جعفريان

296

حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )

باقر عليه السّلام نمونه‌هاى فراوانى وجود دارد كه ايشان مردم را دعوت به بهره‌گيرى علمى از اهل بيت كرده و حديث درست را تنها نزد آنان مىداند . در روايتى آمده است كه امام به سلمة بن كهيل و حكم بن عيينه مىفرمود : شرّقا أو غرّبا فلا تجدان علما صحيحا إلّا شيئا خرج من عندنا ؛ « 1 » به شرق و غرب عالم برويد جز علم ما علم صحيحى نمىيابيد . همچنين در كلام ديگرى با اشاره به حسن بصرى كه از علماى معروف اين زمان بود ، فرمودند : فليذهب الحسن - يعنى البصرى - يمينا و شمالا فو اللّه ما يوجد العلم إلّا هاهنا ؛ « 2 » حسن بصرى هركجا مىخواهد برود ، به خدا قسم جز در نزد ما علمى پيدا نمىشود . و در روايتى ديگر آمده : فليذهب الناس حيث شاءوا ، فو اللّه ليس الأمر إلّا من هاهنا - و أشار إلى بيته - « 3 » مردم هركجا كه مىخواهند بروند ، به خدا قسم اين امر جز در اينجا يافت نمىشود - و اشاره به خانه خود كرد . اين سخنان به صراحت مردم را دعوت مىكند تا براى دريافت معارف دينى اصيل ، عترت را معيار قرار دهند . پذيرش چنين دعوتى به معناى پذيرفتن تشيع بود . در گفتارى ديگر از امام باقر عليه السّلام آمده است : آل محمّد أبواب الله و الدعاة إلى الجنّة و القادة إليها ، « 4 » فرزندان رسول خدا درهاى علوم الهى و راه رسيدن به رضاى او و دعوت كنندگان به بهشت و سوق‌دهندگان مردم به آنجا هستند . اصرار ما بر نقل اين جملات با اين تفصيل ، روشن كردن اين نكته است كه اين گفتارها از نظر تاريخى تأثير خاص خويش را در شكل دادن تشيع ايفا كرده است . چنان كه در نقل ديگرى از امام باقر عليه السّلام آمده : أيها الناس ! أين تذهبون و أين يراد بكم ؟ بنا هدى الله أوّلكم و بنا ختم أخركم ، « 5 » مردم كجا مىرويد ، به كجا برده مىشويد ؟

--> ( 1 ) . اختيار معرفة الرجال ، صص 210 - 209 ؛ الكافى ، ج 1 ، ص 399 ؛ بصائر الدرجات ، ص 9 ( 2 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 51 ؛ وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 42 ( 3 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 399 ؛ بصائر الدرجات ، ص 12 ( 4 ) . تفسير العياشى ، ج 1 ، ص 86 ؛ وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 9 ( 5 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 478