ديد ، در توصيف آن حضرت چنين گفت : لم أر مثله قطّ « 1 » كسى را مانند او نديده‌ام . ابو زرعهء دمشقى نيز دربارهء آن حضرت مىگويد : إنّ أبا جعفر أكبر العلماء . « 2 » ابو جعفر از بزرگترين عالمان است . به جرأت مىتوان گفت كه در ميان امامان شيعه پس از امير مؤمنان عليه السّلام سند بخش عمده‌اى بيشترين قسمت روايات به امام باقر عليه السّلام و صادق عليه السّلام منتهى مىگردد و اين به دليل موقعيت خاص سياسى جامعهء آن روز بود كه اين دو امام بيش از امامان ديگر فرصت نشر علوم آل محمد عليهم السّلام را پيدا كردند . از اين روست كه در جوامع حديثى شيعه ، بخش بزرگى از روايات اهل بيت از اين دو امام بزرگوار نقل شده است . همين مسأله سبب شد تا دربارهء امام باقر عليه السّلام گفته شود لم يظهر من ولد الحسن و الحسين من العلوم ، ما ظهر منه فى التفسير و الكلام و الأحكام و الحلال و الحرام . « 3 » از فرزندان حسن عليه السّلام و حسين عليه السّلام آن چه در زمينهء تفسير ، كلام ، فتوا ، و احكام حلال و حرام از آن حضرت صادر شده ، از كس ديگرى صادر نشده است . نشر اين احاديث سبب شهرت عظيم علمى آن امام همام ، در آن روزگار به عنوان عالم ، امام ، فقيه و محدث بوده است . ابو زهره از ميان انبوه كسانى كه به آن حضرت مراجعه و از محضر او كسب علم كرده‌اند ، به سفيان ثورى ، سفيان بن عيينه ( محدّث مكه ) و ابو حنيفه اشاره كرده است . « 4 » ابرش كلبى از هشام بن عبد الملك پرسيد : من هذا الذي احتوشته اهل العراق يسألونه ؟ قال : هذا نبىّ الكوفة ، و هو يزعم انّه ابن رسول الله و باقر العلم و مفسّر القرآن . « 5 » اين كيست كه مردم عراق او را در ميان گرفته و مشكلات علمى خود را از او مىپرسند ؟ هشام گفت : اين پيامبر كوفه است ، خود را پسر رسول خدا و شكافندهء علم و مفسّر قرآن مىداند .

--> ( 1 ) . الامام الصادق و المذاهب الاربعه ، ج 2 ، ص 445 ؛ اعيان الشيعة ، ج 4 ، قسم 2 ، ص 20 ( 2 ) . المناقب ، ابن شهر آشوب ، ج 3 ، ص 27 ( 3 ) . مناقب آل ابى طالب ، ج 3 ، ص 327 ؛ بحار الانوار ، ج 46 ، ص 294 ( 4 ) . الامام الصادق عليه السّلام ، ص 22 ( 5 ) . بحار الانوار ، ج 46 ، ص 355 از مناقب ؛ الكافى ، ج 8 ، ص 120 ( من هذا الذي تداكّ عليه الناس ) يعنى اين كيست كه مردم بر او ازدحام كرده‌اند ؟