توجه داده‌اند . « 1 » به اين معنا كه مانند مسيح كه با رضايت دادن به آويخته شدن به صليب خواست گناه پيروان خود را ببخشد ، امام حسين عليه السّلام نيز اين چنين به شهادت تن داد . حكمت شهادت و امر سياست اين بحث را مىتوان با پاسخ به يك سؤال مهم دربارهء حادثهء كربلا آغاز كرد . آن سؤال اين است كه اساسا حكمت شهادت امام حسين عليه السّلام چه بوده است ؟ آيا اين شهادت شهادتى سياسى است يا معنوى ؟ به سخن ديگر ، كربلا يك شكست ظاهرى داشته و شهادت خونينى در پى بىآن بوده است . اگر اين حادثه پيروزى سياسى را در آغوش مىكشيد ، جاى اين سؤال نبود ، اما اكنون ، امام حسين عليه السّلام در برابر سپاه اموى شكست خورده و زن و فرزندانش اسير شده ، شهر به شهر گردانده مىشوند . اين اقدام چه هدفى مىتوانسته داشته باشد ؟ به عبارت ديگر ، خداوند در آفرينش اين حادثه براى ولىّ خود ، چه منظور و هدفى را داشته است ؟ اين امر يك پاسخ مىتوانست داشته باشد و آن اين كه اساسا خداوند امام حسين عليه السّلام و يارانش را به اين مصايب گرفتار كرد تا در بهشت جايگاه والاترى داشته باشند . اين پاسخ راه را براى دور شدن از حوزهء سياست فراهم مىكند گرچه ذاتا ممكن است در دو حوزهء مختلف از نتايج كربلا ارزيابى به عمل آيد . تعبير إنّ الله شاء أن يراك قتيلا مىتواند كسانى را به اين هدايت كرده باشد كه امام حسين عليه السّلام و يارانش براى خودشان شهيد شدند . يعنى چون عزيز بودند و خداوند آنها را دوست داشت ، آنان را به سوى خود طلبيد . هر كه در اين بزم مقرب‌تر است * جام بلا بيشترش مىدهند و آنكه ز دلبر نظر خاص يافت * داغ عنا بر جگرش مىنهند اشاره كرديم كه ممكن است در حقيقت اين مسأله منافات با اهداف سياسى نداشته باشد ، اما در ظاهر مروج آن است كه كربلا نه يك حادثهء سياسى بلكه يك رخداد معنوى و شخصى بوده است . با اين پاسخ ، جاى سؤال ديگرى بود ، و آن اين كه اقدام امام به عنوان امام ، چه نتيجه‌اى براى پيروان خود داشت ؟ در اينجا بود كه نه به عنوان

--> ( 1 ) . حماسهء حسينى ، مرتضى مطهرى ، قم ، صدرا ، 1365 ، ج 3 ، صص 237 - 224 ، در ص 226