داشتند . گفته‌اند او مردم را به بيعت با امام حسين عليه السّلام مىخوانده است . معاويه عمرو بن ارطاة يا برادرش بسر را براى سركوبى وى به بصره اعزام كرد . « 1 » بدين ترتيب معاويه بر عراق تسلط يافت . او مغيرة بن شعبه را به حكومت كوفه گماشت كه تا نه سال پس از آن كه زنده بود حكومت اين شهر را داشت . بصره نيز به عبد الله بن عامر كه پيش از آن از طرف معاويه در آنجا حكومت داشت سپرده شد . خلافت امام حسن عليه السّلام از رمضان سال 40 هجرى آغاز شده و در ربيع الآخر سال 41 پس از گذشت هفت ماه به پايان آمد . « 2 » دربارهء امام مجتبى عليه السّلام امام حسن عليه السّلام در نيمهء ماه مبارك رمضان سال سوم هجرى به دنيا آمد . آن حضرت شباهت زيادى به جدش رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله داشت . « 3 » پس از شهادت پدر بزرگوارش ، ايشان رهبرى شيعيان را عهده‌دار شدند . از ابى رزين نقل شده است كه امام در حالى براى ما خطبه مىخواند كه لباسى سياه و نيز عمامه‌اى سياه بر سر داشت . « 4 » امام حسن عليه السّلام ، از چهره‌هاى برجستهء اخلاقى است كه رفتار و كردارش روشنگر راه هدايت است . پيش از اين اشاره كرديم كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در سخنان زيادى علاقهء خويش را به فرزندشان امام حسن عليه السّلام بيان كرده و از ديگران نيز خواستند تا او را دوست بدارند . تعبيرهايى نظير : « اللّهم إنى قد أحببته فأحبّه و أحبّ من يحبه » « 5 » « من أحبّنى فليحبه ، و ليبلغ الشاهد منكم الغائب » « 6 » « من أحب الحسن و الحسين فقد أحبنى ، و من أبغضهما فقد أبغضنى » « 7 » « من سرّه أن ينظر إلى سيد شباب أهل الجنة فلينظر إلى الحسن بن على » « 8 »

--> ( 1 ) . انساب الاشراف ، ج 3 ، ص 52 ؛ الفتوح ، ج 4 ، ص 168 ( 2 ) . نك : انساب الاشراف ، ج 3 ، ص 54 ( 3 ) . ترجمة الامام الحسن عليه السّلام ، ابن سعد ، صص 131 - 130 ( 4 ) . همان ، ابن سعد ، ص 163 ( 5 ) . همان ، ابن سعد ، ص 139 ؛ سنن الترمذى ، ج 5 ، ص 661 ( 6 ) . ترجمة الامام الحسن عليه السّلام ، ابن سعد ، ص 138 ؛ مسند احمد ، ج 5 ، ص 366 ؛ مستدرك ، ج 3 ، ص 173 ( 7 ) . ترجمة الامام الحسن عليه السّلام ، ابن سعد ، صص 138 ، 143 ؛ مسند طيالسى ، ش 2502 ؛ مسند احمد ، ج 2 ، ص 440 ؛ المستدرك ، ج 3 ، ص 166 ( 8 ) . ترجمة الامام الحسن ( ع ) ، ابن سعد ، ص 138 ؛ البداية و النهايه ، ج 8 ، ص 35