عظمت او در آنچه از عجايب در مخلوقاتش پديد آورده است ، و خطبهء دوم در بيان آنچه صلاح مسلمين در دنيا و آخرتشان است ، مىباشد . ( 1 ) د . خطبهء جمعه قبل از نماز : امام رضا عليه السلام فرمود : « اگر كسى بپرسد : « چرا خطبه را در روز جمعه قبل از نماز مقرر داشته‌اند و در دو عيد فطر و قربان بعد از نماز ؟ » ، پاسخ آن است كه جمعه امر دائم و مكرر است در هر ماه و در سال بسيار خواهد بود ، و چون زياد است اگر بعد از نماز انجام مىشد مردم از آن گريزان مىشدند و نماز را كه به جا مىآوردند ، براى خطبه نمىنشستند و همه يا بيشترشان از محل خارج مىشدند و متفرّق مىگشتند ، از اين جهت پيش از نماز مقرر شده تا مردم پراكنده نشوند و از محل خارج نگردند . و اما دو عيد فطر و قربان در عرض سال دو بار بيش نيست ، و آن عظمتش از نماز جمعه بيشتر است و كثرت جمعيت در آن افزون از نماز جمعه است زيرا مردم بدان راغب‌ترند ، و اگر كسانى هم از شنيدن خطبه صرف نظر كنند و بروند ، بيشتر مردم باقى مىمانند ، و آن زياد و مكرر در ماه نيست تا اينكه ملال‌آور باشد و خسته شوند و آن را بىاهميت دانند و اعتنا نكنند . » شيخ صدوق - رحمه اللّه - گويد : اين خبر اينچنين است و لكن خطبه‌ها ، هم در نماز عيدين و هم در نماز جمعه بعد از نماز است ، زيرا آن به منزلهء دو ركعت آخر است . و اولين كسى كه خطبهء نماز جمعه را قبل از نماز خواند عثمان بن عفّان بود ، و به واسطهء كارهاى نادرستى كه انجام داد مردم از او متنفر بودند و براى شنيدن خطبه باقى نمىماندند و به مجرّدى كه نماز پايان مىيافت متفرّق و پراكنده مىشدند و با خود مىگفتند : موعظهء او چه فايده دارد ؟ او هر چه خواست ، كرد و رعايت فرمان خدا را ننمود . عثمان ناچار به جلو انداختن